Solemyoida

Solemyoida, ilkel solungaçlı midyeler olarak da anılan Protobranchia alt sınıfına ait bir çift kabuklu (Bivalvia) takımıdır. Takım, başlıca Solemyidae ve Manzanellidae familyalarını içerir ve dünya genelinde birkaç düzine türle temsil edilir. Bu takımın en tanınmış üyeleri Solemya ve Acharax cinslerine aittir.

Solemyoida üyelerinin kabukları uzunca, ince ve hafiftir; iki kabuk birbirine eşit büyüklüktedir ve ön ve arka uçları açıktır. Kabuğu örten parlak, kahverengi organik tabaka (periostrakum) kabuk kenarlarının ötesine uzanarak saçak gibi bir görünüm oluşturur. Kabuk menteşesinde dişler bulunmaz ya da çok zayıf gelişmiştir. Ayak büyük ve kaslıdır; bu hayvanlar çökeltiye hızla gömülebilir ve kabukları arasından su püskürterek kısa mesafelerde yüzebilirler.

Takımın en dikkat çekici özelliği beslenme biçimidir. Birçok türde sindirim sistemi çok küçülmüş ya da tamamen kaybolmuştur. Bu hayvanlar, solungaçlarında yaşayan ortak yaşar (simbiyotik) kükürt oksitleyici bakterilerden yararlanır. Bakteriler, hidrojen sülfürden elde ettikleri enerjiyle karbondioksiti organik maddeye dönüştürür; hayvan da bu organik maddeyle beslenir. Bu nedenle Solemyoida üyeleri, oksijeni az, sülfür bakımından zengin çamurlu tabanlarda, deniz çayırlarının altında, kirli liman çökeltilerinde ve derin denizlerdeki soğuk sızıntı alanlarında yaşar.

Çamur içinde Y ya da U biçimli tüneller kazarak yaşayan bu canlılar, fosil kayıtlarında Paleozoik zamana kadar uzanan çok eski bir soyu temsil eder. Akdeniz’de Solemya togata türü, deniz çayırı çayırlarıyla ilişkili sığ çamurlu tabanlarda bulunur ve takımın bölgedeki en bilinen temsilcisidir.