Serapias vomeracea ssp. orientalis

Serapias vomeracea ssp. orientalis, salepgiller ailesi Orchidaceae içinde yer alan uzun dudaklı dil orkidesinin doğulu alt türüdür. Bazı kaynaklarda ayrı bir tür olarak Serapias orientalis adıyla kabul edilir. Doğu Akdeniz bölgesinin en tanınmış dil orkidelerinden biridir ve Türkiye'nin özellikle batı ve güney kıyı kesimlerinde bulunur.

Bitki genellikle 10–35 cm boyunda, tıknaz yapılı, yumrulu ve çok yıllık bir orkidedir. Gövdenin alt kısmında şeritsi ya da mızrak biçimli yapraklar yer alır. Çiçek başağı nispeten sık ve kısa olup az sayıda ama iri çiçek taşır. Brakteler geniştir ve genellikle çiçeklerle aynı renktedir. Dış çiçek parçaları birleşerek bir miğfer oluşturur; bunun altından geniş, tüylü, kırmızımsı kahverengi, pembemsi ya da bazen soluk sarımsı renkte bir dudak sarkar. Renk bakımından oldukça değişken bir taksondur.

Çiçeklenme zamanı genellikle mart ile mayıs arasıdır. Makiliklerde, friganalarda, çayırlarda, zeytinliklerde ve açık çam ormanlarında yetişir. Çiçeklerin tüp biçimli yapısı, küçük arılara ve diğer böceklere sığınak sağlar; böcekler buradan ayrılırken polen kütlelerini taşıyarak tozlaşmayı gerçekleştirir. Bunun yanında kendi kendine tozlaşma da görülebilir. Tohumlar çimlenmek için topraktaki belirli mantarlara ihtiyaç duyar.

Takson Yunanistan, Ege adaları, Kıbrıs, Anadolu ve Levant bölgesinde yayılış gösterir. Tüm yabani orkideler gibi yaşam alanı kaybı ve salep amacıyla yumrularının toplanması nedeniyle baskı altındadır. CITES kapsamında koruma altında olan bu orkidenin doğadan sökülmemesi gerekir. Orkidelerin korunması için en etkili yol, yetiştikleri çayır ve makilik alanların bozulmadan korunması, yumruların doğadan sökülmemesi ve bitkilerin yalnızca yerinde gözlemlenip fotoğraflanmasıdır; bu küçük özen, gelecek yıllarda da bu çiçeklerin aynı yerlerde açmasını sağlar.