Schizidium rausi (Schmalfuss, 1988)

Schizidium rausi, top biçiminde kıvrılabilen kara eşbacaklılarından Armadillidiidae familyasının Schizidium cinsine ait bir türdür. Halk arasında tespih böceği ya da kızkurusu olarak anılan küçük kabuklulardandır ve çoğunlukla taş altlarında, yaprak döküntüsünde ve nemli toprak çatlaklarında yaşar.

Schizidium, Armadillidiidae familyasına ait, ağırlıklı olarak Doğu Akdeniz'e özgü bir cinstir; türleri özellikle Anadolu, Ege adaları, Kıbrıs ve Levant çevresinde dağılış gösterir. Cinsin üyeleri genellikle küçük boyludur ve Armadillidium türleri gibi tam bir top biçiminde kıvrılabilir. Türler arasındaki farklar çoğunlukla baş ve kuyruk bölgesinin ince yapısı ile erkek üreme uzantılarında görülür, bu nedenle tanımları mikroskobik incelemeye dayanır. Birçok türün dağılımı sınırlıdır ve bir kısmı yalnızca birkaç yöreden bilinir.

Armadillidiidae familyası, tehlike anında vücudunu neredeyse kusursuz bir top biçiminde yuvarlayabilen (konglobasyon) kara eşbacaklılarını içerir. Bu yetenek hem yırtıcılara karşı korunma hem de su kaybını azaltma işlevi görür. Familya özellikle Akdeniz havzasında, Balkanlarda, Anadolu'da ve Kafkasya çevresinde çok sayıda tür ile temsil edilir; birçok türün dağılım alanı dardır ve dağlık bölgelerde, adalarda ya da mağaralarda yerel türler ortaya çıkmıştır. Türkiye, bu familya açısından zengin bir ülkedir.

Karada yaşayan eşbacaklılar (Oniscidea) halk arasında tespih böceği ya da kızkurusu olarak bilinir. Solunumlarını karın bacaklarındaki solungaçlara benzer yapılarla ve birçok türde bulunan, hava borucuklarına benzeyen yalancı trakelerle yaparlar; bu nedenle nemli ortamlara bağımlıdırlar ve gündüzleri genellikle taş, kütük, yaprak döküntüsü ya da toprak çatlakları altında saklanıp geceleri etkin olurlar. Ölü bitki maddesi, çürümekte olan yapraklar, mantar hifleri ve organik artıklarla beslenerek ayrışma sürecine ve toprağın verimliliğine önemli katkı sağlarlar. İnsanlar için zararsızdırlar; nadiren seralarda fidelere zarar verdikleri görülür.