Rubus hirtus

Rubus hirtus, gülgiller familyasına (Rosaceae) bağlı Rubus cinsinin bir türüdür. Avrupa'nın orta ve güney kesimlerinden Kafkasya ve Kuzey Anadolu'ya kadar uzanan bir alanda yayılış gösteren, gölgeli ormanlarda yetişen bir böğürtlen türüdür. Tür adı kaba tüylü anlamına gelir.

Gövdeleri ince, yuvarlak ve genellikle yere yatık ya da sürünücüdür; uçları toprağa değdiğinde köklenebilir. Gövdeler ince iğne benzeri dikenler, sert kıllar ve bol miktarda saplı salgı tüyleriyle kaplıdır; bu salgı tüyleri, özellikle koyu kırmızı ya da mor renkleriyle, türün belirgin özelliklerindendir. Yaprakları çoğunlukla üç yaprakçıklıdır ve iki yüzü de yeşil renklidir. Beyaz renkli çiçekleri gevşek salkımlar halinde bulunur. Meyveleri siyah renkli, görece az sayıda parçadan oluşan toplu meyvelerdir.

Nemli ve gölgeli yaprak döken ormanlarda, özellikle kayın ve gürgen ormanlarının alt tabakasında, orman açıklıklarında ve dere kenarlarında yetişir. Orman tabanında yayılarak geniş örtüler oluşturabilir. Yaz aylarında çiçeklenir ve meyveleri yaz sonunda olgunlaşır. Rubus cinsinin bu grubunda melezleşme yaygın olduğundan türün sınırları farklı kaynaklarda farklı biçimlerde ele alınır.

Meyveleri yenilebilir ve orman hayvanları için önemli bir besin kaynağıdır; kuşlar ve memeliler tarafından tüketilerek tohumları yayılır. Çiçekleri arılar ve diğer tozlaştırıcı böcekler tarafından ziyaret edilir. Orman tabanındaki sık örtüsü toprağın korunmasına ve küçük hayvanların barınmasına katkıda bulunur.

Rubus cinsi dünya genelinde yüzlerce türü kapsar ve özellikle Avrupa'da tanımlanmış çok sayıda böğürtlen türüyle bitki sistematiğinin en karmaşık gruplarından biri olarak bilinir. Cinsin türleri yaban hayatı için değerli olmalarının yanı sıra, insanlar tarafından da yüzyıllardır meyveleri için toplanmış ve kullanılmıştır.