Rotaria rotatoria (Pallas, 1766)

Rotaria rotatoria, rotiferler (Rotifera) şubesinin Bdelloidea takımına ve Philodinidae familyasına bağlı mikroskobik bir hayvandır ve dünyada en yaygın bdelloid rotiferlerden biridir. İlk kez 18. yüzyılda tanımlanmış, rotiferler üzerine yapılan ilk çalışmalardan beri bilinen bir türdür. Rotaria cinsinde gözler başın önündeki çıkıntı (rostrum) üzerinde bulunur ve yavrular annenin vücudunda gelişerek canlı doğar. Tür göllerde, göletlerde, su birikintilerinde, yosunlarda ve ıslak toprakta yaşar; kozmopolit bir dağılıma sahiptir.

Bdelloidea takımının üyeleri yalnızca dişilerden oluşur; bu grupta erkek birey hiç bilinmez ve üreme tamamen döllenmemiş yumurtalarla (partenogenez) gerçekleşir. Bdelloid rotiferler bu nedenle evrim biyolojisinde uzun süredir eşeyli üreme olmadan varlığını sürdüren hayvanlara örnek olarak incelenir. Yaşadıkları ortam kuruduğunda vücutlarını büzerek anhidrobiyoz adı verilen bir dinlenme haline geçebilir, uzun süre susuz kaldıktan sonra yeniden ıslandıklarında canlanırlar. Bu dayanıklılık sayesinde kurumuş halde rüzgârla, kuşlarla ya da başka canlılarla kolayca taşınırlar.

Philodinidae, bdelloid rotiferlerin en kalabalık familyasıdır. Üyeleri sülüğe benzer biçimde, ön ucu ve ayağı sırayla zemine tutturarak sürünür. Beslenirken başlarındaki tekerlek biçimli iki kirpikli diski (korona) açar; kirpiklerin çırpınmasıyla oluşan su akımı bakterileri, tek hücreli algleri ve organik döküntü parçacıklarını ağza yönlendirir. Yutağın içindeki çiğneyici organ (mastaks) besinleri öğütür. Vücut genellikle saydam olduğundan iç organlar mikroskop altında kolayca görülebilir.

Bu canlılar göl ve gölet kıyılarında, su bitkileri arasında, yosun yastıklarında, ıslak toprakta ve geçici su birikintilerinde yaşar. Organik maddenin ayrışmasına ve suyun temizlenmesine katkıda bulunur, kendileri de küçük kabuklular, böcek larvaları ve balık yavruları için besin olur. Boyları milimetrenin altında kaldığından ancak mikroskopla incelenebilirler. İnsanlar için herhangi bir tehlike oluşturmazlar.