Retusa truncatula (Bruguière, 1792)

Retusa truncatula, Cephalaspidea takımının Retusidae familyasına ait küçük bir deniz salyangozudur ve cinsin Avrupa sularındaki en iyi bilinen temsilcilerinden biridir. Cephalaspidea üyeleri, başlarının üst yüzünde kazıcı bir kalkan taşıyan ve kabukları ince, kırılgan ve basitleşmiş olan “kabarcık salyangozları”dır.

Türün kabuğu yalnızca birkaç milimetre uzunluğunda, silindirik ve beyazımsı ya da hafif yarı saydamdır. Adındaki truncatula sözcüğü “kesik” anlamına gelir ve kabuğun tepe kısmının düz, sanki kesilmiş gibi görünmesine işaret eder. Kabuk ağzı dar ve uzundur, alt kısma doğru hafifçe genişler. Türler arasındaki farklar ince olduğundan tanımlama genellikle büyüteç altında kabuk biçimi ve tepe yapısı incelenerek yapılır.

Retusa truncatula sığ kıyı sularından daha derin bölgelere kadar kumlu ve çamurlu diplerde, ayrıca deniz çayırı alanlarında yaşar. Sefalik kalkanı sayesinde sedimanın içinde kazarak ilerler. Küçük salyangozlar ve foraminiferler gibi minik canlıları bütün olarak yutar; özellikle küçük Peringia ve benzeri salyangozlarla beslendiği bilinir. Yutulan kabuklar kaslı bir taşlıkta ezilir. Hermafrodit olan tür, yumurtalarını jelatinimsi kütleler hâlinde bırakır.

Tür, kuzeydoğu Atlantik kıyılarından Akdeniz’e kadar geniş bir alanda bilinir ve uygun yumuşak zeminlerde oldukça bol bulunabilir. Küçük boyutu nedeniyle dalgıçlar tarafından kolay fark edilmez; çoğunlukla dip örneklerinin elenmesiyle kaydedilir. Bentik besin ağlarında hem küçük omurgasızların avcısı hem de balıklar ve kuşlar için bir besin kaynağı olarak önemli bir rol oynar.

Cephalaspidea takımı, deniz salyangozları içinde kabuğun giderek küçülüp içe gömülmesi yönündeki evrimsel eğilimi gösteren önemli bir gruptur. Bu nedenle Retusa ve akraba cinsler, kabuklu salyangozlar ile kabuğunu tamamen yitirmiş deniz sümüklüleri arasındaki geçişi anlamak açısından bilimsel olarak ilgi çekicidir.