Retusa mammillata (Philippi, 1836)

Retusa mammillata, Cephalaspidea takımının Retusidae familyasına ait küçük bir deniz salyangozudur. Cephalaspidea, başlarının üst yüzünde kazmaya yarayan bir kalkan taşıyan ve kabukları çoğu zaman ince, kırılgan ve basitleşmiş olan “kabarcık salyangozları”nı kapsar. Retusa cinsi bu grubun küçük boylu, sade kabuklu üyelerinden oluşur.

Bu cinsin türleri genellikle birkaç milimetreyi geçmeyen, silindirik ya da hafif oval, ince ve çoğunlukla beyazımsı ya da yarı saydam kabuklara sahiptir. Kabuk ağzı dar ve uzundur, kabuğun hemen hemen tamamı boyunca uzanır. Türün adı, Latince “meme biçimli” anlamına gelen mammillata sözcüğünden gelir ve kabuğun tepe kısmındaki küçük, yuvarlak çıkıntıya gönderme yapar. Türler arasındaki farklar ince olduğundan tanımlama çoğunlukla büyüteç altında, kabuk oranları ve tepe yapısı incelenerek yapılır.

Retusa türleri kumlu ve çamurlu diplerde, sedimanın içinde ya da yüzeyinde yaşar; sefalik kalkanları sayesinde yumuşak zeminde kolayca ilerler. Küçük salyangozları, foraminiferleri ve başka minik dip canlılarını bütün olarak yutarak beslenir; yutulan avlar güçlü kaslı bir taşlıkta ezilir. Hermafrodit olan bu salyangozlar yumurtalarını jelatinimsi kütleler hâlinde zemine bırakır.

Retusa mammillata, Philippi tarafından 1836 yılında tanımlanmıştır ve Akdeniz ile komşu Atlantik kıyılarının yumuşak zeminlerinde bilinen bir türdür. Küçük boyutu nedeniyle canlı hâlde nadiren gözlenir; kayıtların çoğu dip örneklerinin elenmesi ve sahillerde biriken ince kabuk kumlarının incelenmesiyle elde edilir. Bu tür minik salyangozlar, bentik ekosistemlerde hem avcı hem de av olarak besin ağlarının önemli halkalarından birini oluşturur.

Cephalaspidea takımı, deniz salyangozları içinde kabuğun giderek küçülüp içe gömülmesi yönündeki evrimsel eğilimi gösteren önemli bir gruptur. Bu nedenle Retusa ve akraba cinsler, kabuklu salyangozlar ile kabuğunu tamamen yitirmiş deniz sümüklüleri arasındaki geçişi anlamak açısından bilimsel olarak ilgi çekicidir.