Potentilla astracanica

Potentilla astracanica, gülgiller familyasına (Rosaceae) bağlı beşparmak otu cinsi Potentilla içinde yer alan çok yıllık otsu bir bitkidir. Tür adı, Hazar Denizi kıyısındaki Astrahan bölgesine gönderme yapar ve bitkinin Doğu Avrupa ile Batı Asya bozkırlarıyla ilişkili yayılışını yansıtır.

Cinsin üyeleri genellikle kısa bir kök sapından çıkan, yükselen ya da dik gövdeler oluşturur. Yapraklar el biçimli ya da tüysü bileşik yapıdadır ve yaprakçıkların kenarları dişlidir; bu türde bitkinin yüzeyi tüylerle kaplıdır. Çiçekleri beş taç yapraklı ve sarı renklidir; taç yaprakların altında, çanak yaprakların arasında yer alan dış çanak yaprakları cinsin karakteristik bir özelliğidir. Meyve, çok sayıda küçük, kuru ve tek tohumlu meyveden oluşan bir topluluktur.

Bu tür bozkırlarda, kuru çayırlarda, taşlık ve kayalık yamaçlarda ve açık alanlarda yetişir. İlkbahar sonu ile yaz aylarında çiçeklenir. Potentilla türleri birçok küçük arı, sinek ve böcek için önemli bir polen ve nektar kaynağıdır. Kurak ortamlara uyum sağlamış türlerde yoğun tüy örtüsü, bitkinin su kaybını azaltmasına yardımcı olur.

Beşparmak otu cinsi kuzey yarımkürede yüzlerce türle temsil edilir ve Türkiye'de de çok sayıda türü bulunur. Bu türlerin bazıları içerdikleri tanenler nedeniyle halk hekimliğinde büzücü ve iltihap giderici olarak kullanılmıştır. Bazı türler ise çiçekleri nedeniyle süs bitkisi olarak yetiştirilir.

Gülgiller familyası içinde yer alan Potentilla cinsi, çilek cinsi Fragaria ile yakın akrabadır ve çiçek yapısı bakımından ona çok benzer; ancak meyveleri etli değil, kurudur. Bu cinsin türleri genellikle dayanıklı bitkilerdir ve dağlık alanlardan bozkırlara kadar çok farklı ortamlara uyum sağlamıştır.