Porcellionides pruinosus burdurensis (Verhoeff, 1941)

Porcellionides pruinosus burdurensis, Porcellionidae familyasına ait Porcellionides pruinosus türünün bir alt türüdür ve Verhoeff, 1941 tarafından tanımlanmıştır. Isopoda takımının karasal üyelerinden olan bu canlı, ana türden esas olarak renk deseni, vücut ayrıntıları ve coğrafi yayılışıyla ayrılan bir yerel form olarak değerlendirilir. Alt türlerin geçerliliği uzmanlar arasında zaman zaman tartışılır ve ayrımları çoğunlukla mikroskobik incelemeyle yapılır.

Porcellionides pruinosus, dünyanın hemen her yerine insan etkisiyle yayılmış, kozmopolit bir türdür. Yaklaşık 1 cm boyundaki bireyler morumsu, kahverengimsi ya da kurşuni renktedir ve üzerlerindeki ince, beyazımsı pus tabakası sayesinde kolayca tanınır. Kompost yığınları, ahır gübresi, bahçeler ve seralar gibi insan çevresindeki nemli, organik maddece zengin ortamlarda sıkça bulunur ve sıcak koşulları sever.

Porcellionides cinsinin üyeleri küçük ile orta boylu, ince yapılı ve oldukça hareketli karasal izopodlardır. Gövdeleri Porcellio türlerine göre daha düz ve pürüzsüzdür, çoğu zaman üzerlerinde ince, mumsu bir pus tabakası bulunur. Bu canlılar da vücutlarını top hâline getiremez; rahatsız edildiklerinde hızla koşarak kaçarlar. İlk iki çift karın üyesinde havayla solunumu sağlayan akciğer benzeri yapılar yer alır. Cinsin tür çeşitliliği Akdeniz havzası ve Yakın Doğu'da yoğunlaşır.

Karasal izopodlar (Oniscidea), kabuklular içinde karaya tamamen uyum sağlamış başlıca gruptur ve halk arasında tespih böceği ya da odun biti olarak bilinir. Gövdeleri baş, yedi halkalı göğüs (pereon) ve kısa bir karın bölümünden oluşur; göğüs halkalarının her birinde bir çift yürüme bacağı bulunur. Başta bir çift belirgin uzun anten, kuyruk ucunda ise bir çift uropod yer alır. Dış iskeletleri kalsiyumca zengindir ve büyüme sırasında iki aşamada, önce arka sonra ön yarı değiştirilerek atılır.

Bu canlılar nem kaybına karşı duyarlı olduklarından gündüzleri taş, kütük, kabuk ve yaprak döküntüsü altında saklanır, geceleri ise beslenmek için ortaya çıkarlar. Başlıca besinleri çürümekte olan bitki artıkları, ölü yapraklar, mantarlar ve mikroorganizma tabakalarıdır. Dişiler yumurtalarını göğüslerinin altındaki kuluçka kesesinde (marsupium) taşır; yavrular bu kesede gelişir ve ergine benzer biçimde, ancak son bacak çiftleri eksik olarak dışarı çıkar. Gelişme doğrudandır, larva evresi yoktur.

Karasal izopodlar, ölü organik maddeyi parçalayarak toprağa karışmasını hızlandırdıkları için ayrışma süreçlerinde ve toprak verimliliğinde önemli rol oynar. Pek çok tür dar bir alanda yayılış gösterir ve özellikle dağlık, karstik bölgelerde yerel türleşme yaygındır. Anadolu, Akdeniz havzasının bu grup açısından en zengin bölgelerinden biridir. İnsanlar için zararsızdırlar; ısırmaz, sokmaz ve zehir taşımazlar.