Porcellionides pruinosus (Brandt, 1833)

Porcellionides pruinosus, kabuklular (Crustacea) içinde Isopoda takımının karasal alt takımı Oniscidea'ya ve Porcellionidae grubuna ait bir tespih böceği türüdür. Tür Brandt, 1833 tarafından tanımlanmıştır. Bu gruptaki türlerin kesin tanımı çoğunlukla erkek bireylerin karın üyeleri ve eşey organları gibi ayrıntıların mikroskop altında incelenmesine dayanır; bu nedenle dış görünüşe bakarak türe kadar teşhis genellikle güçtür.

Porcellionides pruinosus, dünyanın hemen her yerine insan etkisiyle yayılmış, kozmopolit bir türdür. Yaklaşık 1 cm boyundaki bireyler morumsu, kahverengimsi ya da kurşuni renktedir ve üzerlerindeki ince, beyazımsı pus tabakası sayesinde kolayca tanınır. Kompost yığınları, ahır gübresi, bahçeler ve seralar gibi insan çevresindeki nemli, organik maddece zengin ortamlarda sıkça bulunur ve sıcak koşulları sever.

Porcellionides cinsinin üyeleri küçük ile orta boylu, ince yapılı ve oldukça hareketli karasal izopodlardır. Gövdeleri Porcellio türlerine göre daha düz ve pürüzsüzdür, çoğu zaman üzerlerinde ince, mumsu bir pus tabakası bulunur. Bu canlılar da vücutlarını top hâline getiremez; rahatsız edildiklerinde hızla koşarak kaçarlar. İlk iki çift karın üyesinde havayla solunumu sağlayan akciğer benzeri yapılar yer alır. Cinsin tür çeşitliliği Akdeniz havzası ve Yakın Doğu'da yoğunlaşır.

Bu canlılar nem kaybına karşı duyarlı olduklarından gündüzleri taş, kütük, kabuk ve yaprak döküntüsü altında saklanır, geceleri ise beslenmek için ortaya çıkarlar. Başlıca besinleri çürümekte olan bitki artıkları, ölü yapraklar, mantarlar ve mikroorganizma tabakalarıdır. Dişiler yumurtalarını göğüslerinin altındaki kuluçka kesesinde (marsupium) taşır; yavrular bu kesede gelişir ve ergine benzer biçimde, ancak son bacak çiftleri eksik olarak dışarı çıkar. Gelişme doğrudandır, larva evresi yoktur.

Karasal izopodlar, ölü organik maddeyi parçalayarak toprağa karışmasını hızlandırdıkları için ayrışma süreçlerinde ve toprak verimliliğinde önemli rol oynar. Pek çok tür dar bir alanda yayılış gösterir ve özellikle dağlık, karstik bölgelerde yerel türleşme yaygındır. Anadolu, Akdeniz havzasının bu grup açısından en zengin bölgelerinden biridir. İnsanlar için zararsızdırlar; ısırmaz, sokmaz ve zehir taşımazlar.