Porcellionides anatolicus (Verhoeff, 1941)

Porcellionides anatolicus, kabuklular (Crustacea) içinde Isopoda takımının karasal alt takımı Oniscidea'ya ve Porcellionidae grubuna ait bir tespih böceği türüdür. Tür Verhoeff, 1941 tarafından tanımlanmıştır. Bu gruptaki türlerin kesin tanımı çoğunlukla erkek bireylerin karın üyeleri ve eşey organları gibi ayrıntıların mikroskop altında incelenmesine dayanır; bu nedenle dış görünüşe bakarak türe kadar teşhis genellikle güçtür.

Porcellionides cinsinin üyeleri küçük ile orta boylu, ince yapılı ve oldukça hareketli karasal izopodlardır. Gövdeleri Porcellio türlerine göre daha düz ve pürüzsüzdür, çoğu zaman üzerlerinde ince, mumsu bir pus tabakası bulunur. Bu canlılar da vücutlarını top hâline getiremez; rahatsız edildiklerinde hızla koşarak kaçarlar. İlk iki çift karın üyesinde havayla solunumu sağlayan akciğer benzeri yapılar yer alır. Cinsin tür çeşitliliği Akdeniz havzası ve Yakın Doğu'da yoğunlaşır.

Karasal izopodlar (Oniscidea), kabuklular içinde karaya tamamen uyum sağlamış başlıca gruptur ve halk arasında tespih böceği ya da odun biti olarak bilinir. Gövdeleri baş, yedi halkalı göğüs (pereon) ve kısa bir karın bölümünden oluşur; göğüs halkalarının her birinde bir çift yürüme bacağı bulunur. Başta bir çift belirgin uzun anten, kuyruk ucunda ise bir çift uropod yer alır. Dış iskeletleri kalsiyumca zengindir ve büyüme sırasında iki aşamada, önce arka sonra ön yarı değiştirilerek atılır.

Bu canlılar nem kaybına karşı duyarlı olduklarından gündüzleri taş, kütük, kabuk ve yaprak döküntüsü altında saklanır, geceleri ise beslenmek için ortaya çıkarlar. Başlıca besinleri çürümekte olan bitki artıkları, ölü yapraklar, mantarlar ve mikroorganizma tabakalarıdır. Dişiler yumurtalarını göğüslerinin altındaki kuluçka kesesinde (marsupium) taşır; yavrular bu kesede gelişir ve ergine benzer biçimde, ancak son bacak çiftleri eksik olarak dışarı çıkar. Gelişme doğrudandır, larva evresi yoktur.

Karasal izopodlar, ölü organik maddeyi parçalayarak toprağa karışmasını hızlandırdıkları için ayrışma süreçlerinde ve toprak verimliliğinde önemli rol oynar. Pek çok tür dar bir alanda yayılış gösterir ve özellikle dağlık, karstik bölgelerde yerel türleşme yaygındır. Anadolu, Akdeniz havzasının bu grup açısından en zengin bölgelerinden biridir. İnsanlar için zararsızdırlar; ısırmaz, sokmaz ve zehir taşımazlar.