Polydesmoidea

Polydesmoidea, yassı sırtlı kırkayaklar takımı Polydesmida içinde yer alan bir üst familyadır. Grubun adını aldığı Polydesmidae familyası, Avrupa ve Anadolu ormanlarında en sık rastlanan yassı sırtlı kırkayakları içerir. Bu gruptaki kırkayaklar, gövde halkalarının yanlarından dışa doğru uzanan belirgin, yassı paranotumlar sayesinde yukarıdan bakıldığında şerit ya da yassı bir görünüm kazanır.

Üyeleri gözsüzdür ve genellikle 19 veya 20 gövde halkasına sahiptir. Sırt yüzeyi çoğu türde küçük kabarcıklar ya da çokgen biçimli alanlarla süslüdür. Renkleri çoğunlukla açık kahverengi, gri veya krem tonlarındadır. Polydesmida takımının pek çok üyesi gibi yan bezlerinden savunma amaçlı, acı badem kokulu, siyanür bileşikleri içeren salgılar çıkarabilirler; bu salgılar küçük yırtıcıları caydırır, insanlara ise ciddi bir zarar vermez.

Bu kırkayaklar nemli ortamları tercih eder ve yaprak döküntüsü, taş altları, çürüyen odun ve toprağın üst katmanlarında yaşar. Ölü bitki maddesi, çürüyen yapraklar ve mantarlarla beslenerek ayrışma sürecine katkıda bulunurlar. Dişiler yumurtalarını topraktan yaptıkları küçük yuvalar içine bırakır; yavrular az sayıda halka ve bacakla doğar, her deri değişiminde yeni halkalar ekleyerek büyür.

Üst familya, Kuzey yarım kürede yaygındır ve yüzlerce tür içerir. Polydesmus cinsi bu grubun en tanınmış üyelerindendir ve Avrupa ile Anadolu'da birçok türle temsil edilir.