Polyarthra dolichoptera Idelson, 1925

Polyarthra dolichoptera, Synchaetidae ailesine bağlı, uzun kürek uzantılarıyla tanınan planktonik bir tekerlekli hayvandır. Adı da uzun kanatlı anlamına gelir. Soğuk suyu seven bir türdür; genellikle kış sonu ve ilkbaharda, oksijeni düşük derin su katmanlarında bile bol bulunabilir.

Tekerlekli hayvanlar (Rotifera) şubesinin Eurotatoria sınıfına ve Ploima takımına ait bu türler, çıplak gözle zor görülen, çoğu yarım milimetreden küçük omurgasız hayvanlardır. Vücudun ön ucundaki kirpikli taç (korona), suda dönen bir tekerlek görüntüsü verir; hem yüzmeyi hem de besinin ağza taşınmasını sağlar. Yutağın içindeki mastaks adlı kaslı organ ve onun sert çene parçaları (trofi), grubun en önemli tanı karakterleridir.

Synchaetidae ailesi, tatlı ve tuzlu suların planktonunda en sık rastlanan tekerlekli hayvan gruplarından biridir. Üyelerinin vücudu yumuşak, kabuksuz ya da çok ince örtülüdür. Ailenin başlıca cinsleri Synchaeta, Polyarthra ve Ploesoma olup bunlar mevsimsel olarak göl ve göletlerde baskın zooplankton türleri arasında yer alır.

Polyarthra cinsi, vücudun iki yanında dört demet halinde dizilmiş on iki kürek ya da yaprak biçimli uzantıyla kolayca tanınır. Bu uzantılar ani hareketlerle çırpılarak hayvanın bir anda sıçramasını sağlar; bu davranış yırtıcılardan kaçmada çok etkilidir. Cinsin türleri göllerin ve barajların planktonunda dünyanın her yerinde yaygındır ve genellikle küçük kamçılı alglerle beslenir.

Tekerlekli hayvanlar tatlı su besin ağlarının temel halkalarından biridir. Bir yandan alg, bakteri ve organik parçacıkları tüketir, öte yandan balık larvaları, su pireleri ve diğer omurgasızlar için önemli bir besin kaynağı oluşturur. Uygun koşullarda dişilerin döllenmeden (partenogenezle) çoğalması sayesinde birkaç gün içinde çok yüksek yoğunluklara ulaşabilirler; koşullar bozulduğunda ise erkekler ortaya çıkar ve dayanıklı dinlenme yumurtaları üretilir. Bu yüzden zooplankton çalışmalarında ve su kalitesinin değerlendirilmesinde sıkça kullanılırlar. İnsanlara herhangi bir zararları yoktur.