Planolinellus vittatus (Say, 1825)

Planolinellus vittatus, kın kanatlılar (Coleoptera) takımının Scarabaeidae familyasına bağlı Aphodiinae grubundan küçük bir gübre böceğidir. Bazı sınıflandırmalarda bu grup ayrı bir familya (Aphodiidae) olarak ele alınır. Tür Say tarafından 1825 yılında tanımlanmıştır; uzun süre Aphodius cinsi içinde değerlendirilmiştir.

Erginler yaklaşık 3–5 mm boyunda, uzunca ve silindirik yapılı böceklerdir. Baş ve göğüs koyu renkli, kanat örtüleri ise sarımsı kahverengi zemin üzerinde koyu boyuna bantlıdır; tür adındaki “vittatus” (Latince “şeritli”) bu desene işaret eder. Kanat örtülerinde belirgin boyuna oluklar bulunur. Bacaklar kazmaya uyumlu olup ön bacakların kaval kısmı dişlidir; antenlerin ucu ise küçük, yaprakçıklı bir topuzla sonlanır. Desen bireyler arasında koyu bantların genişliğine göre değişkenlik gösterebilir.

Aphodiinae üyelerinin çoğu gibi bu tür de otçul memelilerin, özellikle sığır ve atların taze dışkısında yaşar. Erginler ve larvalar dışkıyla beslenir; dişiler yumurtalarını doğrudan dışkı yığınının içine ya da hemen altına bırakır. Bu böcekler, dışkıyı parçalayarak besin maddelerinin toprağa geri dönmesine, toprağın havalanmasına ve mera hijyenine katkıda bulunur; dışkıda gelişen sinek larvalarının azalmasına da dolaylı olarak yardım ederler.

Tür Holarktik yayılışlıdır; Kuzey Amerika, Avrupa ve Asya'nın geniş kesimlerinde görülür ve genellikle açık meralarda, otlaklarda ve hayvan otlatılan alanlarda bulunur. Erginler ilkbahardan sonbahara kadar etkin olup sıcak ve güneşli günlerde taze dışkıya uçarak gelir; ışık tuzaklarına da yakalanabilir. Gübre böcekleri, otlatma ile sürdürülen açık habitatlara bağlı olduklarından, geleneksel hayvancılığın azalması ve hayvanlarda kullanılan bazı parazit ilaçlarının dışkıya geçmesi bu grubun populasyonlarını olumsuz etkileyebilir. İnsanlar için herhangi bir tehlike oluşturmaz.