Pista cretacea (Grube, 1860)

Pista cretacea, Terebellidae ailesinin Pista cinsine ait bir deniz solucanıdır. Tür, Alman zoolog Grube tarafından 1860 yılında tanımlanmıştır. Pista cinsinin üyeleri, uzun bir sap üzerinde taşınan ve uç kısmı ponpon benzeri yoğun dallar oluşturan solungaçlarıyla tanınır; bu solungaçların sayısı ve büyüklüğü türler arasında farklılık gösterir.

Terebellidae ailesinin üyeleri, vücudun ön kısmında yer alan çok sayıda uzun, ince ve oluklu tutunaçlarıyla kolayca tanınır. Bu tutunaçlar baş bölgesindeki üst dudaktan çıkar ve hayvan tüpünün içinde dururken çevredeki zeminin yüzeyine doğru uzatılır. Tutunaçların yüzeyindeki silli oluklar, yakalanan organik parçacıkları ağza doğru taşır. Göğüs bölgesinde çoğu türde kan kırmızısı renkte, dallanmış solungaçlar bulunur; vücut genellikle önde kalın, arkaya doğru incelen bir yapıdadır.

Ailenin üyeleri çoğunlukla tüp içinde yaşayan, yerleşik solucanlardır. Tüplerini kum taneleri, kabuk kırıntıları ve çamuru salgıladıkları mukusla birbirine yapıştırarak oluşturur; bu tüpler taşların altında, kaya yarıklarında, deniz çayırlarının köklerinde veya yumuşak zeminde bulunabilir. Beslenme biçimleri dip çökeli beslenmesi olarak adlandırılır: hayvan, tutunaçlarıyla dipteki ince organik maddeyi, bakterileri ve diyatomeleri toplar. Ayrı eşeyli olan bu solucanlarda üreme genellikle yumurta ve spermin suya bırakılmasıyla gerçekleşir; bazı türlerde yumurtalar jelatinli kütleler içinde korunur.

Akdeniz'de, kumlu ve çamurlu zeminlerde ya da deniz çayırlarının bulunduğu alanlarda, dikey ya da eğik tüpler içinde yaşar. Akdeniz dip faunası çalışmalarında kaydedilen türler arasındadır. Türkiye kıyılarındaki dip faunası çalışmalarında kaydedilen çok kıllı solucanlar arasında yer alır.

Terebellidae solucanları, dip çökelini karıştırıp havalandırmaları ve organik maddeyi besin ağına geri kazandırmalarıyla deniz tabanı ekosistemlerinde önemli bir rol üstlenir; aynı zamanda balıklar, kabuklular ve diğer dip hayvanları için besin kaynağıdır. Türlerin kesin tanımı çoğunlukla solungaçların sayısı ve dallanma biçimi, kıl taşıyan halkaların sayısı ve kancacıkların yapısı gibi mikroskobik özelliklere dayanır; bu nedenle tür düzeyinde teşhis genellikle uzman incelemesi gerektirir.