Philine catena (Montagu, 1803)

Philine catena, Philinidae ailesine ait küçük bir deniz salyangozudur. Kafa kalkanlı salyangozlar takımının (Cephalaspidea) bir üyesi olan bu tür, kabuğu vücudun içinde kalan ve dışarıdan bakınca kabuksuz bir deniz sümüklüsünü andıran bir hayvandır.

Philine türlerinde kabuk ince, kırılgan ve geniş ağızlıdır; hayvanın sırt dokusu tarafından tamamen örtülür. Philine catena'nın kabuğu birkaç milimetre boyundadır ve yüzeyi zincir halkalarını andıran küçük çukurcuk sıralarıyla süslüdür; tür adı Latincede zincir anlamına gelir. Canlı hayvanın vücudu beyazımsı ve yarı saydamdır. Başın üst kısmında geniş bir kafa kalkanı bulunur ve bu yapı sedimentte kazmaya yardımcı olur.

Philine türleri kumlu ve çamurlu zeminlerde, sedimentin içinde ya da yüzeyinde yaşayan yırtıcı hayvanlardır. Küçük kabuklu yumuşakçalar, foraminiferler ve kurtçuklar gibi canlıları bütün hâlinde yutar, ardından güçlü taşlığında kalkerli plakalar yardımıyla ezerler. Tehdit altında sırt derisinden asidik ve caydırıcı salgılar çıkarabilirler. Hermafrodittirler ve yumurtalarını jelatinimsi kütleler içinde bırakırlar.

Tür Doğu Atlantik kıyıları ve Akdeniz'de yayılış gösterir. Küçük boyutu ve gömülü yaşamı nedeniyle genellikle dip taraması ve sediment örneklemeleriyle bulunur. Bu tür salyangozlar deniz dibi besin ağlarında hem avcı hem de av olarak önemli bir yer tutar ve sediment topluluklarının biyolojik çeşitliliğine katkı yapar.

Kafa kalkanlı salyangozlar, deniz sümüklüleri ile birlikte arka solungaçlı salyangozlar olarak bilinen geniş bir grubun parçasıdır. Bu grupta evrim boyunca kabuğun küçülme ve vücut içine çekilme eğilimi görülür. Bu yüzden kabarcık salyangozları ve akrabaları, kabuklu salyangozlarla kabuksuz deniz sümüklüleri arasındaki geçişi anlamak açısından bilim insanları için ilgi çekici canlılardır.