Phelypaea tournefortii

Phelypaea tournefortii, canavarotugiller (Orobanchaceae) familyasına ait, yeşil yaprağı ve klorofili bulunmayan tam parazit bir bitkidir. Bazı kaynaklarda Diphelypaea tournefortii adıyla anılır. Tür adı, 18. yüzyılın başlarında Anadolu ve Kafkasya’da bitki toplayan Fransız botanikçi Joseph Pitton de Tournefort’a ithaf edilmiştir.

Bitki genellikle 10–25 cm boyunda, dik, dalsız, etli bir gövde geliştirir. Yaprakları küçük pullar biçimindedir. Gövdenin ucunda tek, iri ve çok gösterişli bir çiçek açar; çiçek tacı uzun borulu, geniş ağızlı ve parlak kırmızı renklidir. Bu çarpıcı görünüm, cinsin kahverengimsi ya da soluk renkli birçok akrabasından belirgin biçimde ayrılmasını sağlar.

Tür, besin ve suyunu tümüyle konukçu bitkilerin köklerinden alır; konukçuları arasında papatyagillerden çeşitli türler, özellikle Centaurea cinsinin üyeleri bildirilmektedir. Çok küçük tohumları ancak konukçu kökün yakınında, kökten salgılanan kimyasal sinyallerle çimlenir. Çiçeklenme ilkbahar sonu ile yaz başında gerçekleşir. Kuru otlaklar, bozkırlar ve taşlık yamaçlar tipik yaşam alanlarıdır.

Türün yayılışı Anadolu, Kafkasya ve İran gibi Batı Asya bölgelerini kapsar. Kırmızı tek çiçeği nedeniyle doğa fotoğrafçılarının ve botanikçilerin ilgisini çeken bir bitkidir. Konukçu bitkilere bağımlılığı ve özel yaşam alanı gereksinimleri nedeniyle otlakların bozulmasından ve aşırı otlatmadan olumsuz etkilenebilir.