Paragnathia formica (Hesse, 1864)

Paragnathia formica, eşbacaklılar (Isopoda) takımının Gnathiidae familyasına ait bir kabukludur. Gnathiidae üyeleri, yaşam döngüleri boyunca biçimleri büyük ölçüde değişen ve larva evrelerinde balıklardan kan emen ilginç eşbacaklılardır.

Eşbacaklılar (Isopoda), yengeç ve karidesleri de kapsayan yüksek kabuklular (Malacostraca) sınıfının en çeşitli takımlarından biridir. Dünyada on binden fazla türü bilinen bu takımın üyeleri denizlerde, tatlı sularda ve karada yaşar; vücutları genellikle sırt-karın yönünde yassılaşmış, segmentli ve yedi çift birbirine benzer yürüme bacağı taşır. Dişiler yumurtalarını göğüs bölgesindeki kuluçka kesesinde (marsupyum) taşır; yavrular serbest yüzen bir larva evresi geçirmeden, erginlere benzeyen küçük bireyler olarak çıkar.

Bu familyada ergin erkekler, başın önünde büyük, güçlü ve öne doğru uzanan çeneleriyle karıncayı andıran bir görünüme sahiptir; tür adındaki formica (karınca) sözcüğü de buna işaret eder. Ergin dişilerin ise ağız parçaları körelmiştir ve gövdeleri yumurtalarla şişmiş, kesecik biçimindedir. Erginler birkaç milimetre boyundadır ve beslenmezler.

Larvalara praniza adı verilir. Bu larvalar serbest yüzerek balık bulur, deriye ya da solungaçlara tutunarak kan emer ve kanla şişince ayrılıp sedimana döner; bu süreç birkaç kez tekrarlanır. Son beslenmeden sonra larvalar erginlere dönüşür. Paragnathia formica özellikle haliçler ve tuz bataklıklarının kenarındaki çamurlu kıyılarda, dikey yamaçlarda açılan yuvalarda yaşar; bir erkek genellikle bir grup dişiyle aynı yuvayı paylaşır.

Tür Avrupa'nın Atlantik kıyıları ve Akdeniz'den bilinir. Gnathiidae larvaları yoğun bulunduklarında balıklarda kan kaybı ve strese yol açabilir; ayrıca balık kan asalaklarının taşınmasında rol oynayabildikleri bilinmektedir. Bu nedenle balık sağlığı açısından ilgi çekerler. İnsanlar için ise tehlike oluşturmazlar.