Paradoxosomatidea

Paradoxosomatidea, yassı sırtlı kırkayaklar olarak bilinen Polydesmida takımının alt takımlarından biridir. Bu grup, takımın en kalabalık familyalarından olan Paradoxosomatidae familyasını içerir ve eski literatürde Strongylosomatidea adıyla da anılmıştır. Üyeleri, Polydesmida takımına özgü olarak gözsüzdür ve gövde halkalarının yanlarında paranotum adı verilen yassı çıkıntılar taşır; ancak bu çıkıntılar bazı türlerde oldukça küçülmüştür.

Bu alt takımdaki kırkayakların çoğu orta büyüklüktedir ve genellikle 19 ya da 20 gövde halkasına sahiptir. Pek çok türde gövde kahverengi, siyah veya koyu renklidir; bazı tropikal türler ise sarı, turuncu ya da kırmızı lekelerle dikkat çekici bir uyarı renklenmesi gösterir. Polydesmida takımının birçok üyesi gibi, savunma bezlerinden hidrojen siyanür içeren kokulu salgılar çıkarabilirler. Bu salgı insanlar için tehlikeli değildir, ancak ciltte hafif tahrişe yol açabilir.

Paradoxosomatid kırkayaklar dünyanın büyük bölümüne yayılmıştır ve özellikle Güneydoğu Asya, Avustralya ve Afrika'da çok çeşitlidir. Grup, binlerce türüyle Diplopoda sınıfının en zengin soylarından biri sayılır. Bazı türleri, örneğin sera kırkayağı olarak bilinen Oxidus gracilis, insan etkisiyle dünyaya yayılmış ve seralarda, bahçelerde yaygın hâle gelmiştir.

Bu kırkayaklar yaprak döküntüsünde, toprakta ve çürüyen odunda yaşar; ölü bitki maddesini parçalayarak toprak oluşumuna ve besin döngüsüne katkıda bulunurlar. Nemli dönemlerde kalabalık topluluklar oluşturabilirler.