Orobanche mutelii

Orobanche mutelii, Canavarotugiller (Orobanchaceae) familyasından küçük yapılı bir canavar otudur; bazı kaynaklarda Phelipanche mutelii adıyla ayrı bir cinse yerleştirilir. Gövdesi genellikle alçak boyludur ve çiçekleri mavimsi mor tonlardadır. Akdeniz havzasında yaygındır ve konak seçiminde oldukça geniş bir yelpazeye sahiptir; farklı familyalardan otsu bitkilerin köklerinde yaşayabilir. Kurak, açık ve taşlık alanlarla tarla kenarları tipik yaşam alanlarıdır.

Orobanche cinsinin üyeleri, halk arasında canavar otu olarak bilinen, klorofil taşımayan tam parazit bitkilerdir. Yeşil yaprakları yoktur; gövde üzerinde yalnızca pul biçiminde, sarımsı, kahverengimsi ya da morumsu küçük yapraklar bulunur. Fotosentez yapamadıkları için suyu ve besini, kökleriyle bağlandıkları konak bitkinin köklerinden emeçler aracılığıyla alırlar. Toprak üstünde görülen kısım, çoğunlukla dik, dallanmayan, etli bir gövde ve bunun ucundaki başak biçimli çiçek durumundan oluşur.

Çiçekler iki dudaklı, borumsu bir taç yapısına sahiptir ve bu yapı Ballıbabagiller takımındaki akrabalarını hatırlatır. Taç rengi türe göre beyazımsı, krem, sarımsı, pembemsi ya da mor tonlarında olabilir; taç üzerindeki tüylenme, damarlanma ve tepecik rengi tür ayrımında önemli özelliklerdir. Meyve çok sayıda toz kadar ince tohum içeren bir kapsüldür. Tohumlar toprakta uzun yıllar canlı kalabilir ve ancak uygun bir konak kökünün salgıladığı kimyasal uyarılarla çimlenir.

Cins Kuzey Yarımküre'nin ılıman ve özellikle Akdeniz ile Batı ve Orta Asya bölgelerinde zengindir; dünyada yaklaşık 150–200 tür kabul edilir. Anadolu, cinsin çeşitliliğinin yüksek olduğu bölgelerden biridir. Bazı türler tarım bitkilerinde ciddi verim kayıplarına yol açan zararlılar olarak bilinirken, çoğu tür yalnızca belirli yabani konaklarda yaşayan, doğal ekosistemlerin sessiz parçalarıdır. Pek çok türün tanımlanması konak bitkinin bilinmesiyle kolaylaşır.