Orchis stevenii

Orchis stevenii, orkidegiller (Orchidaceae) familyasının Orchis cinsine ait yumrulu, çok yıllık bir otsu bitkidir. Adını Kırım ve Kafkasya florasını inceleyen botanikçi Christian von Steven'dan alır. Asker orkidesi olarak bilinen Orchis militaris ile yakın akrabadır ve bazı yazarlar onu bu türün bir alt türü olarak değerlendirir.

Bitki sağlam yapılıdır; yaprakları geniş, parlak yeşil ve gövdenin dibinde toplanmıştır. Çiçek durumu silindir biçimli, sık çiçekli bir başaktır. Çanak ve taç yaprakları birleşerek açık pembe ile eflatun renkli, bir miğferi andıran bir başlık oluşturur. Dudak, kollarını ve bacaklarını açmış küçük bir insan figürüne benzeyen biçimde loplara ayrılmıştır; ince yan loplar ve iki uzun uç lobu bulunur, orta kısımda koyu renkli küçük püsküller yer alır. Bu "insan figürlü" dudak yapısı Orchis militaris grubunun tipik özelliğidir.

Grubun diğer üyeleri gibi nektar üretmez; tozlaşmayı ödül beklentisiyle çiçeği ziyaret eden arılar yapar. Kalkerli topraklarda, ormanlık kenarlarında, açıklıklarda, çalılıklarda ve dağ çayırlarında yetişir; ilkbahar sonu ile yaz başında çiçeklenir.

Yayılışı Kırım, Kafkasya ve Karadeniz çevresi ile kuzey Anadolu'yu kapsar. Tüm yabani orkideler gibi CITES sözleşmesi kapsamında koruma altındadır. Orman açıklıklarının kapanması, yaşam alanı kaybı ve salep amacıyla yumru toplanması bu orkideler için başlıca tehditlerdir.