Orchis lactea

Orchis lactea, günümüzde Neotinea lactea adıyla bilinen, salepgiller (Orchidaceae) familyasından küçük, yumrulu ve çok yıllık bir orkide türüdür. Süt beyazı çiçekleri nedeniyle “lactea” (sütlü) adını almıştır. Yakın akrabası olan Neotinea tridentata ile karıştırılabilir.

Bitki alçak boyludur, çoğunlukla 10–20 cm arasında kalır. Yaprakları yer seviyesinde bir rozet oluşturur ve gövdeyi kısmen sarar. Çiçekler kısa, sık ve yuvarlağımsı bir başakta toplanır. Sepal ve petaller birleşerek sivri uçlu bir başlık oluşturur; bu başlık beyazımsı ya da açık pembe olup koyu damarlıdır. Üç parçalı dudak beyaz ya da açık pembedir ve üzerinde küçük, koyu mor noktalar bulunur. Kısa bir mahmuzu vardır.

Kireçli topraklarda, kurak otlaklarda, frigana ve maki açıklıklarında, seyrek çam ormanlarında yetişir. Akdeniz orkideleri arasında erken çiçek açanlardandır; çiçeklenme çoğunlukla kış sonu ile ilkbahar başına denk gelir. Çiçekleri nektar üretmez ve böcekleri aldatarak tozlaşır.

Akdeniz havzasında, özellikle orta ve doğu kesimlerinde yayılış gösterir. Diğer orkideler gibi tohumlarının çimlenmesi için mikorizal mantarlara ihtiyaç duyar. Yaşam alanlarının kaybı ve yumru toplanması türü tehdit eder; tüm orkideler CITES kapsamında koruma altındadır.

Neotinea cinsi, eskiden Orchis içinde yer alan bazı küçük çiçekli türlerin moleküler çalışmalar sonucunda aktarıldığı küçük bir cinstir. Cinsin üyeleri sık başaklı, küçük çiçekli ve genellikle alçak boylu orkidelerdir; Avrupa, Akdeniz havzası ve Batı Asya'da yayılış gösterirler. Bu gruptaki türlerin birbirine çok benzemesi, arazide tanılarını zorlaştırabilir.

Çiçekleri küçük olsa da sık başakları ve açık renkleri sayesinde kış sonunda çıplak zeminde kolayca göze çarpar.