İçeriğe geç
Türkiye Yaban Hayatı

Merodon equestris (Fabricius), 1794

Merodon equestris (Fabricius), 1794


Merodon equestris, çift kanatlılar (Diptera) takımının sirfid sinekleri ya da çiçek sinekleri olarak bilinen Syrphidae familyasına bağlı, “soğan sinekleri” olarak anılan Merodon cinsine ait bir sinek türüdür. Fabricius tarafından 1794 yılında tanımlanmıştır. Cinsin en tanınmış üyesidir ve “nergis soğan sineği” ya da “büyük nergis sineği” adlarıyla bilinir. Yaklaşık 11–14 mm boyunda, yoğun tüylü, bombus arısını andıran bir sinektir; tüy rengi siyah, sarı, turuncu ve kırmızımsı tonlar arasında çok değişkendir ve farklı bombus türlerini taklit eden renk formları vardır.

Bu cinsin üyeleri orta irilikte, genellikle 8–15 mm boyunda, gövdesi yoğun tüylerle kaplı sineklerdir. Görünüşleriyle bal arılarını, yaban arılarını ya da bombusları taklit ederler; bu taklitçilik, iğneleri olmadığı hâlde avcıları caydırmalarına yardımcı olur. Cinsin en belirgin özelliği, arka bacak uyluklarının (femur) kalınlaşmış olması ve alt yüzünde çoğunlukla bir çıkıntı ya da diş bulunmasıdır. Türlerin ayrımı çoğu zaman bacak yapısı, tüy rengi ve erkek üreme organlarının ayrıntılı incelenmesini gerektirir.

Erginler ilkbahar ve yaz aylarında, açık, güneşli ve çiçekli alanlarda uçar; çiçeklerden nektar ve polen toplayarak beslenir, bu sırada tozlaşmaya katkıda bulunurlar. Cinsin larvaları ise öteki pek çok sirfid sineğinden farklı olarak bitkiseldir: soğanlı ve yumrulu bitkilerin, örneğin sümbülgiller, zambakgiller ve nergisgiller üyelerinin soğanları içinde gelişirler. Larva soğanın içini oyarak beslenir ve çoğunlukla kışı orada geçirir, ardından toprakta pupa olur. Larvaları özellikle nergis (Narcissus) ve amarilis (Hippeastrum) soğanlarının içini oyarak beslenir; bu nedenle süs bitkisi yetiştiriciliğinde önemli bir zararlıdır. Avrupa ve Akdeniz kökenli olan tür, soğan ticaretiyle Kuzey Amerika, Yeni Zelanda ve Japonya gibi pek çok bölgeye taşınmıştır.

Cins, Avrupa’dan Orta Asya’ya ve Kuzey Afrika’ya kadar geniş bir alanda yayılış gösterir; ancak türlerin büyük kısmı Akdeniz ikliminin hâkim olduğu bölgelerde yoğunlaşır. Anadolu, hem coğrafi konumu hem de soğanlı bitkiler bakımından zenginliği sayesinde bu cins için önemli bir çeşitlilik merkezidir. Türlerin çoğu insan için zararsızdır; yalnızca birkaç tür süs bitkisi soğanlarına zarar verdiği için tarımsal önem taşır.

Sirfid sinekleri, ergin evrede tozlaştırıcı olarak doğada önemli bir rol üstlenir. Arı ve eşek arısını taklit eden renkleri nedeniyle sıkça bu böceklerle karıştırılırlar; ancak sokma ya da ısırma yetenekleri yoktur ve insanlar için herhangi bir tehlike oluşturmazlar. Tek bir kısa anten çifti, iri bileşik gözleri ve tek çift kanatları, onları arılardan ayırmaya yarayan başlıca özelliklerdir.

Yorumlar

Yorumları görüntüle

Yorum yapabilmek için giriş yapmanız gerekmektedir. Giriş yap