İçeriğe geç
Türkiye Yaban Hayatı

Lodosia gonocoxi Ahmad & Önder, 1995

Lodosia gonocoxi Ahmad & Önder, 1995


Lodosia gonocoxi, Hemiptera takımının Pentatomidae familyasına ait bir kalkan böceği türüdür. Tür, 1995 yılında Ahmad ve Önder tarafından tanımlanmıştır. Az bilinen türlerden biridir ve hakkındaki bilgilerin büyük kısmı müze örneklerine dayanan sistematik çalışmalardan gelir.

Lodosia cinsi, Türk entomolojisinin önde gelen isimlerinden Niyazi Lodos'un adını taşır ve Pentatomidae familyası içinde yer alır. Cinsin üyeleri hakkında yayımlanmış bilgiler büyük ölçüde sistematik tanımlarla sınırlıdır; tür adı olan gonocoxi, tanımda önemli rol oynayan genital yapılara (gonokoksa) gönderme yapar. Kalkan böceklerinin tür ayrımında erkek ve dişi genital yapıları sıklıkla belirleyici özellikler sunar.

Pentatomidae familyası, Hemiptera takımının Heteroptera alt takımına ait olup halk arasında kalkan böcekleri ya da pis kokulu böcekler olarak bilinir. Familyanın üyeleri, sırtın büyük bölümünü kaplayan üçgen biçimli scutellum, beş segmentli antenler ve delici-emici ağız parçalarıyla tanınır. Göğüs bölgesindeki koku bezleri, rahatsız edildiklerinde keskin kokulu bir salgı çıkarır; bu salgı başta kuşlar olmak üzere avcılara karşı etkili bir savunmadır.

Kalkan böceklerinde gelişme eksik başkalaşımla gerçekleşir: dişiler yumurtalarını genellikle bitki yaprakları ya da gövdeleri üzerine düzenli kümeler halinde bırakır, yumurtadan çıkan nimfler beş nimf evresinden geçerek ergin olur. Nimfler erginlere benzer, ancak kanatsızdır ve renk desenleri çoğu zaman farklıdır. Ilıman bölgelerdeki türlerin çoğu kışı ergin olarak yaprak döküntüsü, taş altı ya da bitki örtüsü arasında geçirir ve yılda bir ya da iki döl verir.

Bitkiyle beslenen kalkan böcekleri ekosistemde hem otçul tüketici hem de kuşlar, örümcekler, avcı böcekler ve parazitoit eşek arıları için önemli bir besin kaynağıdır. Özellikle yumurtalarını parazitleyen küçük eşek arıları, bu böceklerin popülasyonlarını doğal olarak düzenler. Kalkan böcekleri insanlar için zararsızdır; ısırmaz ve sokmaz, yalnızca elle tutulduklarında hoş olmayan bir koku bırakabilirler.

Pentatomidae, Türkiye'de çeşitliliği yüksek böcek familyalarından biridir ve Anadolu'nun kurak bozkırlarından nemli ormanlarına kadar pek çok ortamda temsil edilir. Türkiye'deki kalkan böceği faunası, başta Niyazi Lodos ve Fevzi Önder olmak üzere Türk entomologlarının çalışmalarıyla ayrıntılı biçimde incelenmiştir.

Yorumlar

Yorumları görüntüle

Yorum yapabilmek için giriş yapmanız gerekmektedir. Giriş yap