Lithophaga lithophaga (Linnaeus, 1758)

Lithophaga lithophaga, Mytilidae familyasına ait, kireçtaşı kayaların içine oyuk açarak yaşayan bir midye türüdür. Türkçede deniz hurması, Avrupa dillerinde de benzer biçimde deniz hurması ya da hurma midyesi adlarıyla bilinir. Bu ad, kabuğunun uzunca biçimi ve kahverengi rengiyle hurma meyvesine benzemesinden gelir.

Kabuk uzunca, silindir biçimli ve iki ucu yuvarlaktır; yetişkin bireylerde boyu genellikle 5–8 santimetre, nadiren daha fazladır. Dış yüzey parlak, koyu kahverengi ya da kestane rengindedir ve ince büyüme çizgileri taşır. İç yüzey açık renkli ve sedefimsidir. Kabuk ince olsa da kaya içinde yaşaması nedeniyle iyi korunur.

Tür, sığ sulardaki kireçtaşı kayalarda yaşar. Manto bezlerinden salgıladığı asitli maddelerle kayayı yavaş yavaş eriterek kendine bir oyuk açar ve ömrü boyunca bu oyuğun içinde kalır; dışarıyla bağlantısı, sifonlarının uzandığı küçük bir delikle sağlanır. Solungaçlarıyla sudaki plankton ve organik parçacıkları süzerek beslenir. Çok yavaş büyüyen ve onlarca yıl yaşayabilen bir türdür; ticari boyuta ulaşması uzun yıllar sürer.

Lithophaga lithophaga, Akdeniz genelinde ve bitişik Doğu Atlantik kıyılarında yayılış gösterir; Türkiye'nin Ege ve Akdeniz kıyılarında da bulunur. Hayvanın kayadan çıkarılabilmesi için kayanın kırılması gerektiğinden, toplanması kıyı kayalıklarının tahrip olmasına ve üzerindeki tüm canlı topluluğun yok olmasına yol açar. Bu nedenle tür, Bern ve Barselona sözleşmeleri gibi uluslararası düzenlemelerle koruma altına alınmış, AB Habitat Direktifi'nde sıkı koruma gerektiren türler arasında sayılmıştır; Türkiye dahil birçok ülkede avlanması ve satışı yasaktır.