Listera ovata

Listera ovata, güncel sınıflandırmada Neottia ovata adıyla bilinen, salepgiller (Orchidaceae) familyasına ait bir orkide türüdür. Avrupa'da çift yapraklı orkide olarak anılır ve en yaygın Avrupa orkidelerinden biridir.

Neottia cinsi, eskiden ayrı bir cins olarak kabul edilen Listera türlerini de içine alan, kuzey yarımkürede yaygın bir orkide grubudur. Moleküler çalışmalar Listera türlerinin yapraksız kuş yuvası orkidesi (Neottia nidus-avis) ile yakın akraba olduğunu göstermiş ve bu türler Neottia cinsine aktarılmıştır. Bu nedenle tür, güncel kaynaklarda Neottia adıyla geçer.

Cinsin yeşil yapraklı üyeleri fotosentez yapabilen, toprak altında kısa bir rizom ve lifli kökler taşıyan çok yıllık otsu bitkilerdir. Gövdelerinde genellikle yalnızca iki karşılıklı yaprak bulunur. Tohumları toz kadar incedir ve diğer orkidelerde olduğu gibi çimlenebilmek için topraktaki mikorizal mantarlarla ortaklık kurmaları gerekir.

Bitki 20–60 cm boylanabilir. Gövdenin alt kısmında karşılıklı dizilmiş iki adet, geniş yumurta biçimli, belirgin damarlı yaprak taşır; adındaki ovata sözcüğü bu yumurtamsı yapraklara işaret eder. Uzun ve gevşek bir başak hâlinde dizilmiş çok sayıda küçük, sarımsı yeşil çiçeği vardır. Dudak uzun ve ucundan ikiye ayrılmıştır; üzerinde nektar salgılayan bir oluk bulunur. Çiçekler özellikle küçük yaban arıları ve böcekler tarafından tozlaşır. Yeşil renkli çiçekleri nedeniyle çevresindeki bitkiler arasında kolayca gözden kaçar.

Tür Avrupa'dan Batı ve Orta Asya'ya kadar geniş bir alanda yayılış gösterir. Yapraklı ve karışık ormanlar, orman kenarları, çalılıklar, nemli çayırlar ve kireçli topraklı otlaklarda yetişir. İlkbahar sonu ile yaz başında çiçeklenir. Uzun ömürlü bir türdür ve tek bir bitki çok yıl yaşayabilir. Yaygın olmasına karşın, diğer orkideler gibi CITES kapsamında koruma altındadır ve doğadan toplanmamalıdır.