Lemna minor

Lemna minor, küçük su mercimeği olarak bilinen, yılanyastığıgiller (Araceae) familyasının su mercimekleri grubuna ait, su yüzeyinde serbest yüzen minik bir çiçekli bitkidir. Su mercimekleri eskiden ayrı bir familya (Lemnaceae) olarak ele alınırdı. Bu tür dünyanın en geniş yayılışlı su bitkilerinden biridir; Avrupa, Asya, Afrika ve Kuzey Amerika'nın büyük bölümünde bulunur ve Türkiye'nin durgun tatlı sularında da yaygındır.

Bitkide gövde ve yaprak ayrımı yoktur; frond adı verilen yassı, oval, parlak yeşil ve yaklaşık birkaç milimetre boyunda bir yapı ile bunun alt yüzünden sarkan tek bir kökçükten oluşur. Frondlarda genellikle üç belli belirsiz damar bulunur ve çoğunlukla ikili ya da dörtlü gruplar halinde birbirine bağlı yüzerler. Çiçekleri son derece küçüktür, frondun kenarındaki bir cepte oluşur ve seyrek görülür.

Göl, gölet, bataklık, hendek ve yavaş akan kanalların durgun, besince zengin sularında yaşar. Çoğalması büyük ölçüde eşeysizdir: frondların kenarından yeni frondlar tomurcuklanır ve uygun sıcaklıkta populasyon birkaç gün içinde ikiye katlanabilir. Bu sayede su yüzeyi kısa sürede yemyeşil bir halı gibi kaplanır. Kışı genellikle suyun dibine çöken frondlar halinde geçirir.

Küçük su mercimeği ördekler ve diğer su kuşları, balıklar ve birçok omurgasız için değerli bir besindir; adı da bu yüzden ördeklerle ilişkilendirilir. Yüksek protein içeriği nedeniyle hayvan yemi olarak denenmekte, sudaki azot ve fosforu tutabildiği için atık su arıtımında ve bilimsel araştırmalarda model organizma olarak kullanılmaktadır. Aşırı çoğaldığında ise su yüzeyini kapatarak ışık ve oksijen geçişini azaltabilir.