Lemna gibba

Lemna gibba, Araceae familyasının su mercimekleri olarak bilinen grubuna ait, durgun suların yüzeyinde yüzen küçük bir bitkidir. Su mercimekleri, dünyanın en küçük çiçekli bitkileri arasında yer alır; eskiden ayrı bir familya (Lemnaceae) olarak ele alınırken bugün Araceae içinde sınıflandırılır.

Bitkinin gövde ve yaprak ayrımı yoktur; tal benzeri yassı bir yapıdan (frond) oluşur. Lemna gibba'nın frondları genellikle birkaç milimetre uzunluğunda, yuvarlakça veya ters yumurta biçimlidir. Türü yakın akrabalarından ayıran en belirgin özellik, alt yüzeyde hava dolu dokular nedeniyle oluşan belirgin şişkinliktir; ancak bu şişkinlik her koşulda gelişmeyebilir. Her frondun altından suya sarkan tek bir kök çıkar.

Tür çoğunlukla tomurcuklanma yoluyla eşeysiz çoğalır; ana frondun kenarındaki ceplerden yeni frondlar gelişir ve kısa sürede su yüzeyini kaplayan yoğun örtüler oluşabilir. Çiçekleri son derece küçüktür ve seyrek görülür. Besin maddesince zengin, durgun veya çok yavaş akan sularda, göletlerde, hendeklerde ve kanallarda yaygındır. Su kuşları ve bazı balıklar için besin kaynağıdır; yüksek protein içeriği nedeniyle hayvan yemi ve atık su arıtımı için araştırılmaktadır. Aşırı çoğaldığında suyun ışık ve oksijen dengesini bozabilir.

Lemna gibba Avrupa, Afrika, Asya ve Amerika'nın ılıman ve sıcak bölgelerinde geniş bir yayılışa sahiptir ve su kuşları aracılığıyla kolayca yeni su kütlelerine taşınabilir. Bitki laboratuvarlarda büyüme ve toksisite deneylerinde model organizma olarak da kullanılır. Kış aylarında bazı frondlar suyun dibine çökerek olumsuz koşulları atlatabilir ve ilkbaharda yeniden yüzeye çıkar. Bu dayanıklılık ve hızlı çoğalma yeteneği, türün çok farklı su ortamlarında başarıyla yaşamasını sağlar.