Larus hyperboreus

Larus hyperboreus, kutup martısı, Charadriiformes takımının Laridae familyasına bağlı, Arktik bölgeye özgü büyük bir martı türüdür. Dünyadaki en iri martılardan biridir ve soğuk kuzey denizlerinin karakteristik kuşları arasında yer alır.

İri, güçlü yapılı bir martıdır. Erginlerin başı ve alt tarafı beyaz, sırtı ve kanatları çok açık gridir. En önemli ayırt edici özelliği, kanat uçlarında hiç siyah bulunmaması ve kanat uçlarının beyaz olmasıdır. Gagası kalın, sarı ve kırmızı lekelidir; bacakları pembemsidir. Gençler krem ya da açık kahverengimsi, ince desenli tüylere sahiptir ve uzaktan neredeyse beyaz görünebilir; gagaları pembe olup ucu siyahtır. Ergin tüylerine yaklaşık dört yılda ulaşır. Benzer görünen küçük kutup martısından daha iri gövdesi ve daha uzun, kalın gagasıyla ayrılır.

Kayalık deniz kıyılarında, sarp yamaçlarda ve adalarda ürer. Güçlü bir avcı ve leş yiyicidir: balıklar, kabuklular, yumuşakçalar, başka deniz kuşlarının yumurta ve yavruları ile ölü hayvanlar besinleri arasındadır. Diğer kuşların avını çaldığı da görülür. Üreme kolonilerinin çevresinde önemli bir yırtıcı rolü üstlenir.

Arktik Kuzey Amerika, Grönland, İzlanda, Svalbard ve kuzey Rusya kıyılarında ürer; kışın kuzey Atlas ve kuzey Pasifik kıyılarında daha güneye iner. Türkiye'de son derece nadir görülen bir tür olup kayıtları olağan dışı gözlemler arasında sayılır. Sitede Rize ilinde kaydedilmiştir. Geniş yayılışı nedeniyle küresel ölçekte tehdit altında değildir.

Martılar genel olarak uzun ömürlü kuşlardır ve ergin tüylerine ancak birkaç yıl içinde ulaşırlar; bu nedenle aynı türün farklı yaştaki bireyleri birbirinden oldukça farklı görünebilir. Bu durum, özellikle genç bireylerin tanımlanmasını kuş gözlemcileri için zorlaştırır. Laridae familyasının üyeleri kıyı ekosistemlerinde hem avcı hem de leş yiyici olarak önemli bir rol üstlenir ve deniz ortamının sağlığı hakkında değerli ipuçları verir.