Iris taochia

Iris taochia, süsengiller (Iridaceae) familyasına ait, çok yıllık otsu bir süsen türüdür. Tür adı, Kuzeydoğu Anadolu'daki tarihî Tao bölgesine gönderme yapar. Bu tür, Kafkasya ve Kuzeydoğu Anadolu'da yayılış gösteren, bu bölgenin dağlık alanlarına özgü süsenler arasında yer alır.

Iris cinsinin üyeleri genellikle kılıç biçimli yaprakları ve üçlü simetriye sahip, gösterişli çiçekleriyle tanınır. Bir süsen çiçeğinde aşağı sarkan üç dış taç parçası, dik duran üç iç taç parçası ve taç yaprağı görünümünde üç dişicik kolu bulunur. Dış taç parçalarının üzerinde çoğu türde renkli lekeler, damarlar ya da sakal adı verilen tüy kümeleri yer alır. Bu yapılar tozlaşmayı sağlayan böcekleri nektara ve çiçek tozuna yönlendirir.

Süsenler genellikle ilkbahar ve yaz başında çiçeklenir. Bu grubun dağlık bölgelerde yaşayan türleri taşlı yamaçlarda, dağ çayırlarında ve çalılık kenarlarında yetişir. Toprak altındaki rizomları sayesinde her yıl yeniden sürgün verirler ve uygun koşullarda küçük öbekler oluştururlar. Çiçekleri başta arılar olmak üzere çeşitli böcekler tarafından tozlaşır, meyveleri ise çok sayıda tohum içeren kapsüllerdir.

Dünyada üç yüzü aşkın türü bulunan Iris cinsi, Türkiye'de de zengin bir çeşitlilik gösterir ve ülkemizde yetişen süsenlerin önemli bir kısmı dar yayılışlıdır. Yayılış alanı sınırlı olan türler, otlatma, yol ve baraj yapımı gibi yaşam alanı değişikliklerine karşı hassastır. Süsenler aynı zamanda süs bitkisi olarak bahçelerde yaygın biçimde yetiştirilir.