Iris pseudacorus

Iris pseudacorus, süsengiller (Iridaceae) familyasına ait, sarı çiçekli bir bataklık süsenidir. Türkçede sarı süsen veya su süseni olarak da bilinir. Su kenarlarında oluşturduğu gösterişli öbeklerle kolayca tanınır.

Toprak altında kalın, yatay uzanan bir rizomu bulunan çok yıllık bir bitkidir. Yaprakları uzun, kılıç biçimli ve yeşil renklidir; bitkinin boyu genellikle yarım metre ile bir buçuk metre arasında olabilir. Çiçekleri parlak sarıdır; dışa sarkan büyük tepallerin üzerinde çoğunlukla kahverengimsi ya da morumsu çizgiler bulunur. Meyvesi çok sayıda yassı tohum içeren, uzunca bir kapsüldür; tohumlar suda yüzerek yayılabilir.

Bataklıklarda, göl ve gölet kenarlarında, dere boylarında, sazlıklarda ve sürekli nemli çayırlarda yetişir; sığ suyun içinde de büyüyebilir. Çiçeklenme genellikle ilkbahar sonu ile yaz başında gerçekleşir. Çiçekleri özellikle iri arılar tarafından tozlaştırılır. Yoğun kök sistemiyle kıyıları sağlamlaştırır ve sudaki bazı kirleticileri tutabildiği için sulak alan arıtma çalışmalarında da kullanılır.

Avrupa, Batı Asya ve Kuzey Afrika'da doğal olarak yayılış gösterir ve Türkiye'nin pek çok sulak alanında bulunur. Süs bitkisi olarak yaygın biçimde yetiştirilir; bazı ülkelerde doğaya kaçarak istilacı hale gelmiştir. Bitkinin özellikle rizomu zehirli maddeler içerir; yenmemeli, öz suyu ise hassas ciltlerde tahrişe yol açabilir.