Hemerocallis fulva

Hemerocallis fulva, asfodelgiller (Asphodelaceae) familyasına bağlı, çok yıllık otsu bir süs bitkisidir. Türkçede gün güzeli adıyla bilinen bu bitkinin cins adı Yunanca gün ve güzellik sözcüklerinden gelir; her çiçeğin yalnızca bir gün açık kalmasına işaret eder.

Kalın, etli kökleri ve toprak altı gövdeleri olan, sık öbekler oluşturan bir bitkidir. Yaprakları uzun, şeritsi ve kemer gibi kıvrıktır. Bir metreyi aşabilen yapraksız çiçek sapları üzerinde huni biçimli, turuncu, iç kısmı daha koyu desenli büyük çiçekler açar. Her çiçek tek gün açık kalsa da bir sap üzerinde çok sayıda tomurcuk bulunduğundan çiçeklenme yaz boyunca haftalarca sürer. Yaygın olarak yetiştirilen formu kısırdır, tohum bağlamaz ve toprak altı gövdeleriyle yayılır.

Doğal olarak Doğu Asya'da, özellikle Çin, Kore ve Japonya'da bulunur. Dayanıklılığı nedeniyle dünyanın birçok yerinde süs bitkisi olarak yetiştirilir ve bahçelerden kaçarak yol kenarlarında, dere kıyılarında ve terk edilmiş alanlarda doğallaşmıştır. Kuzey Amerika'nın bazı bölgelerinde yerli bitkileri baskılayan istilacı bir tür olarak kabul edilir.

Doğu Asya mutfağında çiçek tomurcukları ve çiçekleri besin olarak kullanılır. Ancak bu cinsin bitkileri kediler için zehirlidir; özellikle böbrek hasarına yol açabildiğinden evcil hayvan sahiplerinin dikkatli olması gerekir. Bahçede güneşli ya da yarı gölgeli yerlerde, toprak seçmeden kolayca yetişir. Öbekleri birkaç yılda bir bölünerek kolayca çoğaltılabilir; bu özelliği sayesinde eski bahçelerde ve köy evlerinin çevresinde uzun yıllar yaşayabilir. Çok sayıda melez gün güzeli çeşidi, bu ve yakın türlerden geliştirilmiştir. Bakım istemeyen yapısıyla şevlerde toprak tutucu olarak da kullanılır.