Harpaphe

Harpaphe, yassı sırtlı kırkayaklar olarak bilinen Polydesmida takımının Xystodesmidae familyasına ait bir çok ayaklı (Diplopoda) cinsidir. Cinsin en tanınmış üyesi, Kuzey Amerika'nın batısında yaygın olan Harpaphe haydeniana türüdür. Cins az sayıda tür içerir.

Bu cinsin üyeleri birkaç santimetre uzunluğunda, sağlam yapılı kırkayaklardır. Vücut halkalarının yanlarında yassı çıkıntılar (paranota) bulunur ve bu yapı hayvana yassı sırtlı bir görünüm kazandırır. Renk deseni dikkat çekicidir: koyu, siyahımsı bir zemin üzerinde halka kenarlarında sarı ya da turuncu lekeler bulunur. Bu parlak renkler, hayvanın kimyasal savunmasını yırtıcılara bildiren uyarı renkleri olarak işlev görür. Gözleri yoktur.

Tehdit altında kaldıklarında vücutlarının yanlarındaki bezlerden hidrojen siyanür içeren savunma salgıları çıkarırlar; bu salgı badem benzeri bir koku yayar. Bu nedenle cinsin üyeleri bazı dillerde siyanürlü kırkayak olarak anılır. Salgı insanlar için genellikle ciddi tehlike oluşturmaz, ancak hayvana dokunduktan sonra eller yıkanmalı ve gözle temas önlenmelidir.

Bu kırkayaklar nemli ormanlarda yaprak döküntüsü arasında yaşar ve çürüyen bitki maddesiyle beslenir. Ölü yaprakların parçalanmasına katkı sağlayarak orman toprağındaki besin döngüsünde önemli rol oynarlar. Cinsin doğal yayılışı Kuzey Amerika'dır. Sitede Balıkesir ilinde kaydedilmiştir; benzer renkli diğer yassı sırtlı kırkayaklarla karışabildiğinden bu tür kayıtların dikkatle değerlendirilmesi gerekir.