Haplophthalmus stygivagus (Verhoeff, 1936)

Haplophthalmus stygivagus, kara izopodları (Oniscidea) içinde yer alan Trichoniscidae familyasının Haplophthalmus cinsine ait küçük bir tespihböceği türüdür. Verhoeff tarafından 1936 yılında tanımlanmıştır. Haplophthalmus türleri yalnızca birkaç milimetre boyunda, beyazımsı renkli ve sırtlarında belirgin boyuna kabartılar ya da yumrular taşıyan küçük izopodlardır; gözleri tek bir göz biriminden oluşur ya da tamamen kaybolmuştur. Tür adı, yer altı sularına ve mağara ortamına yakınlığına işaret eder.

Trichoniscidae familyası, kara izopodlarının en ilkel ve en küçük üyelerini barındıran gruplardan biridir. Bu familyanın bireyleri genellikle 2–6 mm boyunda, ince kabuklu, beyaz, krem, pembemsi ya da kırmızımsı renkte hayvanlardır. Gözler çoğu zaman az sayıda göz biriminden oluşur; mağara ve toprak derinliklerinde yaşayan türlerde ise gözler ve renk maddesi tamamen kaybolmuş olabilir. Karın bacaklarında gelişmiş hava solunum organları bulunmadığından vücut yüzeyleri üzerinden nem kaybına karşı oldukça duyarlıdırlar.

Bu nedenle familyanın üyeleri sürekli nemli ortamlara bağlıdır: toprak içi boşluklar, derin yaprak döküntüsü, taş altları, kaynak ve dere kenarları ile mağaralar başlıca yaşam alanlarıdır. Çürümekte olan bitki artıkları, mantar hifleri, bakteri tabakaları ve diğer organik maddelerle beslenerek ayrıştırıcı olarak besin döngüsüne katkıda bulunurlar. Diğer izopodlarda olduğu gibi dişiler yumurtalarını göğüs altındaki kuluçka kesesinde taşır; yavrular ebeveynlerine benzeyen küçük bireyler olarak çıkar ve büyüdükçe deri değiştirir.

Trichoniscidae familyası özellikle Avrupa ve Akdeniz havzasında zengin bir tür çeşitliliğine sahiptir ve birçok türü tek bir mağaraya ya da dar bir bölgeye özgüdür. Anadolu da mağaraları ve farklı iklim kuşaklarıyla bu küçük izopodlar için önemli bir yayılış alanıdır. Gizli yaşamları ve küçük boyları nedeniyle çoğu zaman gözden kaçarlar ve ancak dikkatli toprak ya da mağara örneklemeleriyle bulunabilirler. İnsanlar için herhangi bir tehlike oluşturmazlar.