Gibbula fanulum (Gmelin, 1791)

Gibbula fanulum, Trochidae ailesine ait bir topaç salyangozudur. Kabuğu basık koni biçimlidir ve geniş, derin bir göbek deliğine sahiptir. Yüzeyinde ince sarmal çizgiler bulunur; rengi kahverengi, kırmızımsı ya da grimsi zemin üzerinde açık ve koyu renkli benek ve alevli desenlerden oluşur.

Akdeniz'de yayılış gösteren tür, genellikle sığ ve orta derinlikteki sularda, deniz çayırları, alg örtüsü ve kayalık zeminlerde yaşar. Cinsin diğer türleri gibi yüzeylerdeki alg tabakasını otlayarak beslenir.

Trochidae ailesinin üyeleri, halk arasında topaç salyangozları olarak da anılan, kabukları koni ya da topaç biçiminde deniz salyangozlarıdır. Kabuğun iç yüzeyi genellikle sedef tabakasıyla kaplıdır; bu sedef, kabuk yıprandığında ya da kırıldığında dışarıdan da görülebilir. Ağız açıklığı yuvarlağa yakındır ve hayvan geri çekildiğinde açıklığı kapatan, çok sarmallı, ince ve boynuzsu bir kapakçığa (operkulum) sahiptir. Baş bölgesinde bir çift dokunaç, ayağın kenarlarında ise duyu işlevi gören ince epipodial uzantılar bulunur.

Beslenme açısından otçul olan bu salyangozlar, radulalarıyla taş yüzeylerini ve deniz çayırlarının yapraklarını kaplayan alg ve diyatome tabakasını sıyırır. Böylece kıyı ekosistemlerinde alg örtüsünün denetlenmesinde rol oynarlar. Kendileri de yengeçler, ahtapotlar, denizyıldızları, balıklar ve kıyı kuşları için önemli bir besin kaynağıdır. Üreme, gametlerin suya bırakılmasıyla gerçekleşir ve gelişim kısa bir planktonik larva evresi içerir.

Akdeniz kıyılarına sahip olan Türkiye'de, Ege ve Akdeniz kıyılarındaki kayalık ve deniz çayırlı alanlar bu tür topaç salyangozları için uygun yaşam alanları sunar. Küçük boyutları ve kabuk desenlerindeki değişkenlik nedeniyle türlerin birbirinden ayrılması çoğu zaman kabuk ağzı, göbek deliği ve sarmal çizgilerin dikkatli incelenmesini gerektirir. Yenmez boyutta oldukları için ekonomik değerleri yoktur; ancak kabuk koleksiyoncuları tarafından ilgiyle toplanırlar. Bilinen bir koruma sorunu bulunmamaktadır.