Gibbula adriatica (Philippi, 1844)

Gibbula adriatica, Trochidae ailesine ait küçük bir deniz salyangozudur. Adını ilk tanımlandığı Adriyatik Denizi'nden alır. Kabuğu küçük, topaç biçimli ve birkaç tur halinde sarmaldır; yüzeyinde ince sarmal çizgiler ve koyu renkli lekeler görülür. Rengi genellikle grimsi, yeşilimsi ya da kahverengimsidir. Son yıllarda yapılan sistematik düzenlemelerle bu tür ve yakın akrabaları, bazı kaynaklarda Steromphala cinsine aktarılmıştır; ancak eski adıyla Gibbula içinde anılmaya devam etmektedir.

Tür, Akdeniz'in sığ kıyı sularında, taşların altında ve alglerin arasında yaşar. Benzer görünüşlü akraba türlerle kolaylıkla karıştırılabildiğinden tanımlanması dikkatli inceleme gerektirir.

Trochidae ailesinin üyeleri, halk arasında topaç salyangozları olarak da anılan, kabukları koni ya da topaç biçiminde deniz salyangozlarıdır. Kabuğun iç yüzeyi genellikle sedef tabakasıyla kaplıdır; bu sedef, kabuk yıprandığında ya da kırıldığında dışarıdan da görülebilir. Ağız açıklığı yuvarlağa yakındır ve hayvan geri çekildiğinde açıklığı kapatan, çok sarmallı, ince ve boynuzsu bir kapakçığa (operkulum) sahiptir. Baş bölgesinde bir çift dokunaç, ayağın kenarlarında ise duyu işlevi gören ince epipodial uzantılar bulunur.

Topaç salyangozları sert zeminlerde, taşların altında, alg örtüsü arasında ve deniz çayırlarında yaşar. Gündüzleri çoğunlukla gizlenir, geceleri ya da su altında kaldıklarında daha etkin hale gelirler. Kabukları öldükten sonra sıklıkla keşiş yengeçleri tarafından barınak olarak kullanılır. Bilimsel çalışmalarda kıyı topluluklarının yapısını ve çevresel değişimleri izlemek için gösterge canlılar olarak da değerlendirilirler.

Akdeniz kıyılarına sahip olan Türkiye'de, Ege ve Akdeniz kıyılarındaki kayalık ve deniz çayırlı alanlar bu tür topaç salyangozları için uygun yaşam alanları sunar. Küçük boyutları ve kabuk desenlerindeki değişkenlik nedeniyle türlerin birbirinden ayrılması çoğu zaman kabuk ağzı, göbek deliği ve sarmal çizgilerin dikkatli incelenmesini gerektirir. Yenmez boyutta oldukları için ekonomik değerleri yoktur; ancak kabuk koleksiyoncuları tarafından ilgiyle toplanırlar. Bilinen bir koruma sorunu bulunmamaktadır.