Gastrochaena dubia (Pennant, 1777)

Gastrochaena dubia, Gastrochaenidae ailesine ait, kaya ve kabuk oyan küçük bir deniz ikiçenetlisidir. Güncel sınıflandırmalarda Rocellaria dubia adıyla da anılır. Kuzeydoğu Atlantik ve Akdeniz kıyılarında yaygın olarak bulunur.

Gastrochaenidae ailesi, kireçtaşı kayalara, mercan iskeletlerine ve başka hayvanların kabuklarına oyarak yerleşen küçük deniz ikiçenetlilerini içerir. Kabukları ince, uzunca ve önde geniş biçimde aralıktır; kapakçıklar tam kapanmaz ve aradaki boşluktan ayak dışarı uzanabilir. Hayvan, oyduğu yuvanın içini kireçli bir salgıyla kaplar ve çoğu zaman yüzeye uzanan, şişe ya da tüp biçimli kireçli bir kılıf oluşturur. Bu kılıfın ucundan çift sifon dışarı çıkarak suyu içeri çeker ve dışarı verir.

Bu türün kabuğu birkaç santimetreyi geçmeyen boyda, ince, uzunca ve önde belirgin biçimde aralıktır; rengi beyazımsı ya da hafif kahverengimsidir. Genellikle kireçtaşı kayalar, kalkerli kırmızı algler ve iri yumuşakça kabukları içinde yaşar. Yuvasının ağzı çoğu zaman sekiz rakamını andıran çift delik biçimindedir ve bu delikler kayalık yüzeylerde türün varlığını ele verir.

Bu ailenin üyeleri sudaki askıdaki organik parçacıkları ve planktonu solungaçlarıyla süzerek beslenir. Kaya ve kabuk delme işi büyük ölçüde kimyasal yolla, kireci çözen salgılar ve kısmen de mekanik hareketle gerçekleşir. Kayalık sığ kıyılarda biyoerozyona katkıda bulunarak kıyı kayalarının yavaş yavaş aşınmasında rol oynarlar. Ayrı eşeyli olup yumurta ve spermlerini suya bırakırlar; gelişen larvalar bir süre planktonda yaşadıktan sonra uygun bir zemine yerleşir. Boşalan yuvalar başka küçük omurgasızlara barınak sağlar. Türkiye kıyılarında da kayalık alanlarda görülen türler arasındadır.

İkiçenetliler (Bivalvia), vücutları iki parçalı bir kabuk içinde bulunan, başı belirgin olmayan ve çoğunlukla suyu süzerek beslenen yumuşakçalardır. Solungaçları hem solunum hem de besin toplama görevi görür; bir birey günde litrelerce suyu süzebilir. Bu yolla suyun berraklaşmasına, besin maddelerinin dibe taşınmasına ve deniz tabanındaki madde döngüsünün sürmesine katkıda bulunurlar. Kabukları öldükten sonra da başka canlılara barınak ve tutunma yüzeyi sağlar.