Gastridium scabrum

Gastridium scabrum, buğdaygiller (Poaceae) familyasının Gastridium cinsine bağlı tek yıllık bir ot türüdür. Bu cins, Akdeniz havzasında ve komşu bölgelerde yayılış gösteren az sayıda türden oluşur. Tür adı, Latincede pürüzlü anlamına gelen scabrum sözcüğünden gelir ve bitkinin pürüzlü yüzeyli kısımlarına gönderme yapar.

Bu cinsin üyeleri genellikle ince, narin gövdeli, dar ve düz yapraklı küçük otlardır. Çiçek durumu sık, dar ve başağa benzeyen silindirik bir salkımdır. Başakçıklar tek çiçeklidir; iki kavuz çiçekten belirgin şekilde uzun, sivri uçlu ve tabanda şişkin, parlak bir görünümdedir. Bu şişkin kavuz tabanı, cinsin adının da kaynağıdır: Gastridium, Yunanca küçük karın anlamına gelir. Lemma küçük olup türüne göre kılçıklı ya da kılçıksız olabilir.

Akdeniz ikliminin tipik tek yıllıklarından biri olarak sonbahar ve kış yağmurlarıyla çimlenir, ilkbaharda çiçeklenir ve yaz kuraklığından önce tohumlarını olgunlaştırır. Kurak, açık ve çoğunlukla bozulmuş alanlarda, taşlık yamaçlarda, yol kenarlarında, tarla kenarlarında ve maki ile frigana boşluklarında yetişir. Rüzgârla tozlaşır ve çok sayıda küçük tohum üreterek açık alanlara kolayca yerleşir.

Cinsin doğal yayılış alanı Akdeniz havzası ve Batı Asya'dır. Türkiye'nin Akdeniz ve Ege kıyı bölgeleri bu tür tek yıllık otlar için uygun koşullar sunar. Ekonomik değeri sınırlı olmakla birlikte, tek yıllık Akdeniz otlak topluluklarının bir parçası olarak toprak yüzeyini örter, böceklere ve tohumla beslenen küçük hayvanlara besin ve barınak sağlayarak ekosistemin çeşitliliğine katkıda bulunur. Buğdaygiller familyası, tahıllar ve mera bitkileriyle insan beslenmesinin temelini oluşturan, dünyanın en büyük ve ekonomik açıdan en önemli bitki familyalarından biridir; yabani üyeleri de toprak koruma ve hayvan beslenmesinde büyük rol oynar.