Fritillaria acmopetala

Fritillaria acmopetala, zambakgiller (Liliaceae) familyasının ters lale olarak da bilinen Fritillaria cinsine ait, soğanlı ve çok yıllık bir bitki türüdür. Doğu Akdeniz kökenli olup yayılışı Anadolu, Kıbrıs, Suriye ve Lübnan'ı kapsar. Fritillaria cinsi Kuzey Yarımküre'nin ılıman bölgelerinde yaklaşık yüz otuz kadar türle temsil edilir ve Türkiye bu cinsin önemli çeşitlilik merkezlerinden biridir.

Bitki genellikle 30 ila 40 santimetre boya ulaşabilir. Gövde boyunca dar, mavimsi yeşil, şerit biçimli yapraklar dizilir. Gövdenin ucunda bir ya da birkaç adet sarkık, çan biçimli çiçek bulunur. Çiçekler yeşil zemin üzerinde kahverengi ya da kırmızımsı kahverengi lekeli ve gölgelidir; tepallerin uçları dışa doğru kıvrıktır. Tür adı Yunancada sivri taç yapraklı anlamına gelir ve tepallerin sivri uçlarına gönderme yapar. Çiçeklerin iç yüzünde, tepal tabanlarında nektar bezleri bulunur.

Taşlı yamaçlar, çalılıklar, ekili alan kenarları ve seyrek ormanlar tipik yaşam alanlarıdır. İlkbaharda çiçeklenir; tozlaşmayı çoğunlukla arılar sağlar. Çiçeklenmenin ardından altı köşeli, dik duran bir kapsül meyve oluşur. Yaz kuraklığını toprak altındaki soğanında dinlenerek geçirir.

Kendine özgü yeşil-kahverengi çiçekleri nedeniyle bahçelerde süs bitkisi olarak da yetiştirilir. Birçok Fritillaria türünün soğanı alkaloit içerir ve yenmemelidir. Ters laleler, doğadan soğan toplanması ve yaşam alanlarının bozulması nedeniyle koruma açısından dikkat gerektiren bir gruptur.