Frankliniella occidentalis

Frankliniella occidentalis, tripsler (Thysanoptera) takımının Thripidae familyasında, Frankliniella cinsine ait bir türdür. Batı çiçek tripsi olarak bilinen bu tür, aslen Kuzey Amerika'nın batısından olup yirminci yüzyılın sonlarında ticaretle dünyanın birçok bölgesine yayılmış, Türkiye'de de seralarda ve açık alanda önemli bir zararlı hâline gelmiştir. Erginleri bir buçuk milimetre kadar, sarımsıdan kahverengiye değişen renktedir. Domates, biber, hıyar, çilek ve süs bitkileri dâhil yüzlerce konukçuda beslenir. Domates lekeli solgunluk virüsünün en önemli taşıyıcısıdır ve ilaçlara kolay direnç kazanır.

Tripsler (Thysanoptera takımı), dünyada altı binden fazla türü bilinen, çoğu bir iki milimetre boyunda, ince ve uzun gövdeli küçük böceklerdir. Takımın adı, kenarları uzun saçaklı kıllarla çevrili dar kanatlarından gelir. Ağız parçaları asimetriktir; sol çene iğnesiyle bitki dokusunu deler, ardından hücre içeriğini emerler. Ayaklarının ucunda yapışmaya yarayan şişebilen bir kesecik bulunur.

Thripidae, takımın en kalabalık familyalarından biridir. Üyelerinin dişilerinde testere biçimli, aşağı kıvrık bir yumurta koyma borusu vardır ve yumurtalar bitki dokusunun içine bırakılır. Larvalar kanatsızdır; iki larva evresinden sonra beslenmeyen, hareketi az ön pupa ve pupa evreleri gelir. Pupa evresi çoğunlukla toprakta ya da bitki artıkları arasında geçer. Uygun koşullarda yılda birkaç döl verebilirler ve bazı türlerde döllenmemiş yumurtalardan erkekler gelişir.

Tripsler kanatları zayıf olduğundan uzun mesafeleri çoğunlukla rüzgârla taşınarak aşar; sıcak ve bunaltıcı yaz günlerinde kitleler hâlinde havalanmaları halk arasında dikkat çeker. Bitkilerle beslenen türler yaprak ve çiçeklerde gümüşi lekeler, şekil bozuklukları ve kahverengileşme yapabilir. Doğada ise polen taşıyarak tozlaşmaya katkıda bulunur, kuşlar, avcı akarlar, avcı tahtakuruları ve diğer küçük yırtıcılar için önemli bir besin kaynağı oluştururlar. İnsanlar için tehlikeli değildirler; nadiren tene konup hafif bir kaşıntıya yol açabilirler. Türlerin kesin tanısı ise çoğunlukla mikroskop altında anten segmentleri, kıllar ve kanat yapısı incelenerek yapılır.