Festuca punctoria

Festuca punctoria, buğdaygiller (Poaceae) familyasının yumak otları olarak bilinen Festuca cinsine ait çok yıllık bir ottur. Tür adı, batıcı uçlu, sert ve mavimsi yeşil yapraklarına işaret eder; yoğun, yastık biçimli öbekleri kolayca dikkat çeker.

Batı Anadolu dağlarına, özellikle Uludağ çevresine özgü bir tür olarak bilinir. Kayalık yamaçlarda ve açık dağ alanlarında yetişir; sivri yapraklı bu ot, süs bitkisi olarak kaya bahçelerinde de kullanılır.

Yumak otlarının sapları dik, genellikle düğümlü ve içi boştur. Yapraklar çoğu türde dar, kenarları içe kıvrılarak iğnemsi bir görünüm alabilir; bazı türlerde ise yassı ve geniştir. Yaprak kını ile ayası arasında kısa bir dilcik bulunur. Çiçek durumu salkım biçimli bir panikuladır ve birkaç çiçekli başakçıklardan oluşur. Başakçıklardaki dış çiçek pulları sırtta yuvarlak, ucu sivri ya da kısa kılçıklıdır. Türler arasındaki ayrım çoğu zaman yaprak enine kesitindeki sklerenkim dokusunun dağılımı, başakçık boyu ve kılçık uzunluğu gibi ince özelliklere dayanır; bu nedenle cins, tanımlaması zor bitki grupları arasında sayılır.

Çok yıllık ve çoğunlukla öbek oluşturan bu otlar yaz başında ya da ortasında çiçeklenir; tozlaşma rüzgârla gerçekleşir. Meyvesi, buğdaygillere özgü tek tohumlu bir karyopsistir. Yoğun kök sistemleri sayesinde toprağı tutar, erozyonu azaltır ve dağ çayırlarında, kayalık yamaçlarda ve step alanlarda bitki örtüsünün önemli bir bileşenini oluşturur. Pek çok yumak türü otlayan hayvanlar için değerli bir mera bitkisidir; böcekler ve küçük memeliler için de barınak ve besin sağlar.

Festuca cinsi, dünyanın ılıman ve soğuk bölgelerine yayılmış birkaç yüz türüyle buğdaygillerin en kalabalık cinslerinden biridir. Türkiye, özellikle dağlık bölgeleriyle, bu cinsin zengin temsil edildiği ülkeler arasındadır ve Anadolu'da yalnızca belirli dağlarda yetişen türler de bulunur.