Erythronium dens-canis

Erythronium dens-canis, zambakgiller (Liliaceae) familyasının Erythronium cinsine ait, soğanlı ve çok yıllık bir bitki türüdür. Tür adı Latincede köpek dişi anlamına gelir ve bitkinin uzun, beyaz, dişe benzeyen soğanına gönderme yapar. Avrupa'nın orta ve güney kesimlerinde yayılış gösterir; Erythronium cinsinin Avrasya'da bulunan az sayıdaki türünden biridir.

Bitki genellikle 10 ila 30 santimetre boyundadır. Dipte karşılıklı duran iki geniş, eliptik yaprak taşır; yapraklar yeşil zemin üzerinde mor ya da kahverengi lekeli, mermer desenlidir ve bu desen bitkiyi kolayca tanınır kılar. Tek bir sap üzerinde sarkık duran, altı tepalli çiçek, pembe, mor ya da nadiren beyaz renktedir. Tepaller çiçek açtığında geriye doğru kıvrılır ve çiçeğe siklamene benzer, zarif bir görünüm verir. Mavi-mor başçıklı erkek organlar belirgindir.

Yaprak döken ormanlar, çalılıklar ve nemli dağ çayırları tipik yaşam alanlarıdır. Erken ilkbaharda, ağaçlar yapraklanmadan önce çiçeklenir; böylece orman tabanına ulaşan ışıktan yararlanır. Çiçeklenmeden sonra kısa sürede yapraklar sararır ve bitki yılın geri kalanını toprak altında soğanıyla geçirir. Tohumlarında karıncaları çeken besleyici bir uzantı bulunur ve tohumlar karıncalar tarafından taşınarak yayılır.

Çekici çiçekleri ve desenli yaprakları nedeniyle süs bitkisi olarak da yetiştirilir. Yaşam alanlarının bozulması ve doğadan soğan toplanması bazı bölgelerde populasyonlarını olumsuz etkilemiştir; birçok Avrupa ülkesinde koruma altındadır.