Epiphanes senta (Müller, 1773)

Epiphanes senta, tekerlekli hayvanlar (Rotifera) şubesinin Ploima takımına bağlı Epiphanidae familyasından bir türdür. Rotiferler, ağız çevresindeki kirpikli taç organının çarpışı sırasında dönen bir tekerleği andırması nedeniyle bu adı alan, çoğunlukla bir milimetreden küçük, çok hücreli mikroskobik omurgasızlardır. Epiphanes senta, rotiferler arasında görece büyük boylu türlerden biridir ve tatlı su ekolojisi çalışmalarında sıklıkla anılır.

Bu türün gövdesi yumuşak, sert bir kabuktan (lorika) yoksun ve saydamdır; bu sayede iç organları mikroskop altında kolayca görülebilir. Gövdenin ön ucundaki kirpikli taç organı hem yüzmeyi hem de besinlerin ağza yönlendirilmesini sağlar. Rotiferlere özgü mastaks adı verilen kaslı yutak ve içindeki sert çene parçaları (trofi) besinleri öğütür. Arka uçta, yüzeye tutunmaya yarayan kısa bir ayak ve parmaklar bulunur.

Epiphanes senta özellikle küçük, geçici su birikintilerinde, göletlerde ve organik maddece zengin sularda yaşar. Bakteriler, tek hücreli algler ve küçük organik parçacıklarla beslenir. Rotiferlerin birçoğunda olduğu gibi, uygun koşullarda dişiler döllenmeden (partenogenez ile) hızla çoğalır; koşullar kötüleştiğinde ise erkekler ortaya çıkar ve eşeyli üremeyle kuraklığa ve soğuğa dayanıklı dinlenme yumurtaları oluşur.

Tür geniş bir coğrafi yayılış gösterir ve dünyanın pek çok bölgesindeki tatlı sularda kaydedilmiştir. Rotiferler, besin zincirinde mikroorganizmalar ile küçük kabuklular ve balık larvaları arasında köprü kurar; bu nedenle sucul ekosistemlerin işleyişinde önemli bir yere sahiptir.