Epipactis veratrifolia

Epipactis veratrifolia, orkidegiller (Orchidaceae) familyasına ait, Doğu Akdeniz'den Orta Doğu ve Himalayalara kadar uzanan bir alanda yayılış gösteren çok yıllık bir karasal orkidedir. Tür adı, yapraklarının çöpleme (Veratrum) yapraklarına benzemesine gönderme yapar.

Bitki güçlü yapılıdır ve uygun koşullarda bir metreye yaklaşan boylara ulaşabilir. Yaprakları geniş, mızrak biçimli ve belirgin damarlıdır. Çiçekleri yeşilimsi ve kahverengimsi-kırmızı tonlarda olup dudak üzerinde koyu lekeler bulunur. Tür, sürekli su bulunan yerlerde yaşar: kaynak çevreleri, sızıntılı kayalıklar, dere kenarları ve nemli yamaçlar tipik yaşam alanlarıdır. Tozlaşma biyolojisi ilgi çekicidir; çiçeklerin yaprak bitlerinin alarm kokularına benzer maddeler yayarak, larvaları yaprak bitleriyle beslenen sirfit sineklerini çektiği bilinir. Çiçeklenme ilkbahar ile yaz arasında gerçekleşir.

Epipactis cinsi, Türkçede genellikle kuşkonmaz orkideleri ya da helleborin orkideleri olarak anılan, Avrupa, Asya ve Kuzey Afrika'da yayılış gösteren karasal orkidelerden oluşur. Bu cinsin üyeleri yumru yerine sürünen bir kök sapına (rizom) sahiptir; gövde üzerinde sarmal dizilmiş, belirgin damarlı yapraklar ve tek yöne bakma eğiliminde olan, mahmuzsuz çiçeklerden oluşan bir salkım bulunur. Çiçeğin dudağı iki parçalıdır: içteki çanak biçimli kısım nektar toplar, dıştaki kısım ise böceklerin konması için bir platform oluşturur.

Cinsin pek çok türü kısmen mantarlara bağımlı (miksotrof) beslenir; yani fotosentez yapmalarına karşın besinlerinin bir bölümünü kökleriyle ortaklık kuran mantarlardan sağlarlar. Bu özellik, bazı türlerin oldukça gölgeli orman tabanlarında yaşayabilmesini sağlar. Tozlaşmada eşek arıları, sinekler ve arılar rol oynar; bazı türler ise kendi kendini tozlaştırır. Tüm orkideler gibi CITES sözleşmesi kapsamında koruma altındadır ve doğadan sökülmemelidir.