Dicranophorus grandis (Ehrenberg, 1832)

Dicranophorus grandis, Dicranophoridae ailesine bağlı ve adından da anlaşılacağı gibi cinsin nispeten iri türlerinden biridir. Uzunca vücudu, iki uzun parmağı ve dışarı uzatılabilen kıskaç çeneleriyle tipik bir yırtıcıdır. Bitkili kıyı sularında ve dipte avlanır.

Tekerlekli hayvanlar (Rotifera) şubesinin Eurotatoria sınıfına ve Ploima takımına ait bu türler, çıplak gözle zor görülen, çoğu yarım milimetreden küçük omurgasız hayvanlardır. Vücudun ön ucundaki kirpikli taç (korona), suda dönen bir tekerlek görüntüsü verir; hem yüzmeyi hem de besinin ağza taşınmasını sağlar. Yutağın içindeki mastaks adlı kaslı organ ve onun sert çene parçaları (trofi), grubun en önemli tanı karakterleridir.

Dicranophoridae ailesinin üyeleri, ağızdan dışarı uzatılabilen kıskaç biçimli (forsipat) çenelere sahip yırtıcı tekerlekli hayvanlardır. Bu çenelerle diğer küçük omurgasızları, tekerlekli hayvanları ya da alg hücrelerini yakalar ve parçalarlar. Çoğu tür su bitkileri arasında, dip çamurunda ve yosunlar üzerinde sürünerek yaşar; vücutları genellikle uzunca ve yarı saydamdır.

Dicranophorus cinsi, ailenin en bilinen ve en kalabalık cinsidir. Türleri uzunca, yarı saydam vücutlu, ağızdan dışarı uzatılabilen güçlü kıskaç çeneli yırtıcılardır ve genellikle bitkili kıyı sularında, dip çamurunda yaşar.

Tekerlekli hayvanlar tatlı su besin ağlarının temel halkalarından biridir. Bir yandan alg, bakteri ve organik parçacıkları tüketir, öte yandan balık larvaları, su pireleri ve diğer omurgasızlar için önemli bir besin kaynağı oluşturur. Uygun koşullarda dişilerin döllenmeden (partenogenezle) çoğalması sayesinde birkaç gün içinde çok yüksek yoğunluklara ulaşabilirler; koşullar bozulduğunda ise erkekler ortaya çıkar ve dayanıklı dinlenme yumurtaları üretilir. Bu yüzden zooplankton çalışmalarında ve su kalitesinin değerlendirilmesinde sıkça kullanılırlar. İnsanlara herhangi bir zararları yoktur.