İçeriğe geç
Türkiye Yaban Hayatı

Dasypyrum villosum

Dasypyrum villosum


Dasypyrum villosum, buğdaygiller familyasına ait tek yıllık bir ottur. Sapları genellikle 30–100 cm boyuna ulaşır ve ucunda yoğun, iri, tüylü bir başak taşır. Kavuz pullarının sırtındaki sert tüy dizileri ve uzun kılçıklar başağa kaba, fırçamsı bir görünüm verir; bu özellik türü kolayca tanınır kılar.

Dasypyrum cinsi, Akdeniz havzası ve Batı Asya'ya özgü, az sayıda türden oluşan küçük bir buğdaygil cinsidir. Buğday, arpa ve çavdarla aynı oymağa (Triticeae) aittir. Cinsin üyeleri, sap ucunda yoğun, iki yana basık bir başak taşır; başakçıkların kavuz pulları sırtlarında belirgin, sert tüy dizileri ve uzun kılçıklar bulundurur. Olgunlaştığında başak ekseni kırılarak başakçıklar ayrı ayrı dağılır.

Tür Akdeniz havzası, Balkanlar, Kafkasya ve Batı Asya'da yayılış gösterir. Kuru, güneşli yamaçlarda, nadas tarlalarında, yol kenarlarında ve bozulmuş meralarda yetişir. İlkbaharın sonu ile yaz başında çiçeklenir; yaz kuraklığı başlamadan tohumlarını olgunlaştırıp yaşam döngüsünü tamamlar.

Buğdaygiller (Poaceae ya da eski adıyla Gramineae) familyası, dünyada on binden fazla türle en büyük çiçekli bitki familyalarından biridir. Üyelerinin gövdesi boğumlu ve çoğunlukla içi boş saplardan oluşur; yapraklar gövdeyi saran bir kın ve dar, paralel damarlı bir ayadan meydana gelir. Kın ile aya arasında dil (ligula) denen küçük bir zar ya da tüy sırası bulunur. Çiçekler göze çarpmaz; başakçık adı verilen küçük birimlerde toplanır ve rüzgârla tozlaşır. Meyve, tohum kabuğunun meyve kabuğuyla kaynaştığı karyopsis tipindedir.

Buğdaygiller çayır, bozkır ve mera ekosistemlerinin temelini oluşturur. Toprağı sık saçak kökleriyle tutarak erozyonu azaltır, otçul hayvanlara besin, birçok böcek ve kuşa barınak ve tohum sağlar. Buğday, arpa, çavdar, mısır ve pirinç gibi en önemli tarım bitkileri de bu familyadandır; bu nedenle yabani akrabaları ıslah çalışmalarında gen kaynağı olarak da değer taşır.

Buğdayın yakın akrabası olması nedeniyle tür, hastalıklara dayanıklılık ve kuraklığa tolerans gibi özellikler için buğday ıslahında gen kaynağı olarak incelenmektedir. Tarım alanlarının kenarlarında yer yer yabancı ot olarak da görülür.

Yorumlar

Yorumları görüntüle

Yorum yapabilmek için giriş yapmanız gerekmektedir. Giriş yap