Dağ alabalığı (Salmo trutta macrostigma)

Dağ alabalığı (Salmo trutta macrostigma), alabalıkgiller (Salmonidae) familyasından, Akdeniz havzası ve Anadolu akarsularında yaşayan bir alabalık biçimidir. Bilimsel adı “iri lekeli” anlamına gelir. Sistematiği tartışmalıdır; bazı araştırmacılar onu ayrı bir tür (Salmo macrostigma) olarak ele alırken, Anadolu'daki bazı popülasyonlar sonradan farklı türler olarak tanımlanmıştır.

Vücudu iğ biçimli ve güçlüdür. Rengi sırtta zeytin yeşili ya da kahverengi, yanlarda sarımsı tonlardadır. Gövdede iri, koyu lekeler ve bunlar arasında kırmızı benekler bulunur; yanlarda gençlik dönemine özgü koyu enine lekeler (parr lekeleri) erişkinlikte de görülebilir. Sırt ile kuyruk arasında alabalıklara özgü küçük bir yağ yüzgeci yer alır.

Soğuk, temiz, oksijence zengin ve hızlı akan dağ derelerinde yaşar. Böcek larvaları, suya düşen kara böcekleri, küçük kabuklular ve iri bireylerde küçük balıklarla beslenir. Sonbahar ve kış aylarında çakıllı yataklarda yumurtlar; dişi çakıl içinde bir yuva kazarak yumurtalarını buraya bırakır.

Türkiye'de Akdeniz, Ege ve iç bölgelerdeki birçok dağ deresinde bilinir; Kuzey Afrika ve bazı Akdeniz adalarında da benzer popülasyonlar bulunur. Hidroelektrik santralleri, su çekimi, kirlilik, aşırı ve kaçak avcılık ile yetiştirilen alabalıkların doğaya bırakılması yerel popülasyonları tehdit eder. Bu nedenle korunması gereken değerli bir tatlı su balığıdır.