Anadolu alabalığı (Salmo platycephalus)

Anadolu alabalığı (Salmo platycephalus), alabalıkgiller (Salmonidae) familyasına ait, Türkiye'ye endemik bir alabalık türüdür. Bilimsel adındaki platycephalus sözcüğü yassı başlı anlamına gelir ve türün belirgin biçimde basık ve geniş başına işaret eder. Yerel olarak Zarbana alabalığı adıyla da anılır.

Tür, Seyhan havzasının yukarı kesimlerindeki soğuk ve temiz dağ akarsularından bilinir ve dar bir yayılışa sahiptir. Diğer alabalıklar gibi iğ biçimli bir vücuda, sırt yüzgecinin arkasında küçük bir yağ yüzgecine ve yanlarında koyu beneklere sahiptir; başının yassılığı ve vücut oranlarıyla akraba türlerden ayrılır.

Oksijence zengin, serin ve hızlı akan suları tercih eder. Bu cinsin üyeleri genellikle su böceği larvaları, karasal böcekler, küçük kabuklular ve iri bireylerde küçük balıklarla beslenir. Üreme soğuk mevsimde, çakıllı tabanlarda dişinin kazdığı yuvalara yumurta bırakılarak gerçekleşir; yumurtalar ve yavrular temiz çakıl zemine bağımlıdır.

Çok sınırlı bir alanda yaşaması nedeniyle tür nesli tehlike altındaki balıklar arasında değerlendirilmektedir. Kaçak avcılık, su çekimi, hidroelektrik santralleri ve habitatın bozulması başlıca tehditlerdir. Ayrıca bölgeye yapay olarak bırakılan başka alabalıklarla rekabet ve melezleşme de yerel soyun bütünlüğünü tehlikeye atabilir. Anadolu'nun akarsularında evrimleşmiş birçok endemik alabalık türünden biri olarak, Türkiye'nin tatlı su biyolojik çeşitliliği açısından büyük önem taşır.