Dactylorhiza romana subsp. georgica

Dactylorhiza romana subsp. georgica, orkidegiller (Orchidaceae) familyasına ait Dactylorhiza romana türünün doğu kesimde yayılış gösteren bir alt türüdür. Adını Gürcistan'dan alır; Kafkasya, Kırım, Kuzey İran ve Anadolu'nun kuzey ve doğu kesimlerinde bulunduğu bilinir. Bazı kaynaklarda ayrı bir tür olarak da ele alınır.

Ana türde olduğu gibi aynı popülasyonda sarı ve pembe-mor çiçekli bireyler birlikte bulunabilir. Bitki çok yıllık, yumrulu ve orta boyludur; tabanda dar, mızrak biçimli, genellikle lekesiz yapraklar taşır. Çiçeklerin arkasındaki mahmuz uzun ve yukarı doğru kıvrıktır, ancak ana türe göre daha az belirgin biçimde kıvrılabilir. Seyrek ormanlar, orman açıklıkları, çalılıklar ve dağ çayırları gibi yarı gölgeli ya da açık yerlerde yetişir. Çiçeklenme ilkbahar sonu ile yaz başında gerçekleşir.

Dactylorhiza cinsinin üyeleri parmak biçimli, elle yarılmış gibi görünen yumrularıyla tanınır; cinsin adı da Yunanca “parmak” ve “kök” sözcüklerinden gelir. Yapraklar genellikle mızrak biçimli olup gövdeyi saran kınlarla başlar, bazı türlerde üzerlerinde koyu lekeler bulunur. Çiçekler yoğun, silindirik bir başak oluşturur; her çiçeğin dudağı (labellum) desenli, arkasında ise nektar taşımayan ya da az nektarlı bir mahmuz bulunur. Tozlaşma çoğunlukla arılar ve bombus arıları gibi böceklerle gerçekleşir; çiçekler çoğu zaman ödül sunmadan böcekleri aldatarak tozlaşır.

Tüm orkideler gibi tohumları son derece küçüktür ve çimlenebilmek için toprakta yaşayan mantarlarla ortaklık (mikoriza) kurmak zorundadır. Bu nedenle bitki yavaş gelişir ve yaşadığı ortamın bozulmasına karşı hassastır. Türkiye'de Dactylorhiza türlerinin yumruları geçmişte salep üretimi için toplanmış, bu da birçok yerel popülasyonun azalmasına yol açmıştır. Tüm orkide türleri uluslararası CITES sözleşmesi kapsamında koruma altındadır ve doğadan sökülmeleri ya da yumrularının toplanması yasaktır.