İçeriğe geç
Türkiye Yaban Hayatı

Dactylorhiza incarnata subsp. incarnata

Dactylorhiza incarnata subsp. incarnata


Dactylorhiza incarnata subsp. incarnata, orkidegiller (Orchidaceae) familyasına ait ıslak çayır orkidesi Dactylorhiza incarnata'nın tip (nominat) alttürüdür. Türün en yaygın ve en tipik özelliklerini taşıyan bireylerini kapsar.

Dactylorhiza, orkidegiller (Orchidaceae) familyasına ait, el ya da parmak biçiminde loblu yumruları nedeniyle bu adı alan (Yunanca "parmak kök") karasal orkideler cinsidir. Avrupa, Asya, Kuzey Afrika ve Kuzey Amerika'nın ılıman bölgelerinde yayılış gösterir; türler kolayca melezlendiği ve büyük biçim çeşitliliği gösterdiği için cinsin sınıflandırması botanikçiler arasında uzun süredir tartışmalıdır.

Bitki genellikle 20–60 cm boyundadır ve içi boş, kalın bir gövdeye sahiptir. Yaprakları dik, mızrak biçimli, sarımsı yeşil ve lekesizdir; ucu kukuleta gibi kıvrıktır. Sık bir başak halinde dizilmiş çiçekler çoğunlukla pembe ya da et rengindedir; küçük dudağın kenarları geriye kıvrıktır ve üzerinde koyu halka ve çizgi desenleri bulunur. İlkbahar sonu ile yaz başında çiçek açar. Islak çayırlar, bataklık kenarları ve turbalıklar başlıca yaşam alanlarıdır; yayılışı Avrupa'dan Batı ve Orta Asya'ya kadar uzanır.

Orkidelerin toz gibi ince tohumları besin dokusu içermez; çimlenebilmeleri için topraktaki belirli mantarlarla ortak yaşam (mikoriza) kurmaları gerekir. Bu nedenle fideden çiçeklenmeye kadar birkaç yıl geçebilir ve bitkiler yaşam alanı bozulmalarına karşı çok hassastır. Çiçekler, çoğunlukla arılar ve bombus arıları gibi böceklerle tozlaşır; pek çok Dactylorhiza türü nektar üretmez ve tozlaştırıcıları çekmek için renkli çiçek görünümünü kullanır.

Türkiye'de Dactylorhiza türlerinin yumruları, başka yumrulu orkidelerle birlikte salep yapımı için tarihsel olarak toplanmıştır; bu toplama ile sulak alanların kurutulması ve otlatma, popülasyonlar üzerinde önemli baskılar oluşturur. Tüm orkideler gibi bu tür de nesli tehlike altındaki türlerin ticaretini düzenleyen CITES sözleşmesinin Ek II listesinde yer alır ve doğadan toplanması yasal olarak kısıtlanmıştır.

Yorumlar

Yorumları görüntüle

Yorum yapabilmek için giriş yapmanız gerekmektedir. Giriş yap